Art arda gelen zamlar: Müşteri alamıyor, esnaf satamıyor 2026-10-30 09:05:23   RIHA- Pirsûs’ta artan kiralar, faturalar ve zamlar karşısında dükkânlarını ayakta tutmaya çalışan kadın esnaflar, hem evde hem işte çalıştıklarını belirterek, “Bu kadar emek veriyorum ama birikim yapamıyorum” dedi.   Derinleşen ekonomik kriz ile birlikte kira artışları ve katlanan faturalar ve her geçen gün artan zamlar karşısında dükkanının kapısını açan kadın esnaflar, geçim mücadelesinin en ön safında yer alıyor. Kadın emeğinin görünmez kılındığı ve artan maliyetler nedeniyle tezgahını, dükkanını ayakta tutmakta zorlanan esnaf kadınlar, hem evdeki hem de iş yerindeki yük altında kalıyor. Riha’nın Pirsûs ilçesinde esnaf kadınlar mevcut ekonomide nasıl zorlandıklarını anlattı.     ‘Başaracağız dedik ve yaptık’   Yaklaşık 10 yıldır esnaflık yaptığını belirten Fatma Taş, mesleğinin zorluklarına ve erkek egemen anlayışa karşı yürüttüğü mücadeleye ilişkin, “Yaptığım iş çok zahmetli ve fiziki olarak ciddi bir güç gerektiriyor. Ama ben işimi severek yapıyorum. Erkek zihniyetinin ortasında ayakta kalmaya çalışıyorum; işimde beni en çok zorlayan kısım da tam olarak bu. Kadın esnaf olmak zor ama biz bu algıyı yıkmak için burada çalışıyoruz. İşe başlarken işin zorlu yönlerini biliyorduk fakat ‘başaracağız’ dedik. Yaşamın her alanında en çok emek veren kadındır; ancak ne yazık ki hep arka plana atılan yine biz oluyoruz. Her yerde en çok emeği biz verirken neden emeğimiz gölgede kalıyor?” şeklinde konuştu.   ‘Mevcut ekonomide ayakta kalabilmek için çabalıyoruz’   Ekonomik krizin yeni bir durum olmadığını ve derinleşerek sürdüğünü vurgulayan Fatma Taş, “Biz ekonomik krizi sadece son 2 yıldır yaşamıyoruz; bence 20 yıldır süregelen bir kriz halinin içindeyiz. Adeta bir krizin içerisinde büyüdük ve bu durum gitgide derinleşiyor. Kadınların yükü zaten çok ağırken bir de ekonomik krizin zorluklarıyla yaşamaya ve yaşatmaya çalışıyorlar. Şu an yaptığım işten kazandığım para ancak dükkânımın kirasını ödemeye ve evdeki zorunlu ihtiyaçları karşılamaya yetiyor. Bu kadar emek veriyorum ama birikim yapamıyorum ya da kendi hayatım için bir şey gerçekleştiremiyorum. Mevcut ekonomide esnaf sadece ayakta kalabilmek için çabalıyor. Ancak birlik olursak bu krizin aşılmasını sağlarız” dedi.   ‘Kriz sadece esnaflar arasında kalmıyor’   Emine Gür ise ürünlere her ay zam gelmesine sitem ederek, “Burada halka sunduğumuz ürünlere neredeyse ayda bir zam gelmesinden utanıyoruz. Örneğin bir perdenin metresi şu an 400 TL ise aradan 1-2 ay gibi kısa bir süre geçtikten sonra 550 TL oluyor. Sadece bir ayda 100 TL’den fazla zam geliyor ve bu zamları müşterilere anlatmakta zorlanıyoruz. Hayat pahalılığından dolayı müşteri sayımız eskiye göre yüzde 50 düştü. İnsanlar artık sadece ay sonunu getirebilmek için çalışıyor. Ancak her şeye zam geliyor; buna artık bir çözüm bulunmalı. Bu kriz sadece esnaflar arasında kalmıyor; evlerde ekonomik sıkıntılar yüzünden geçimsizlikler ve boşanmalar yaşanıyor” diye kaydetti.   ‘Ben başardım, onlar da başarabilirler’   Kadın kimliğiyle üretimde yer almanın önemine dikkat çeken Emine Gür, “Kadın bir esnaf olarak bu işe başlarken zorlandım ama mutluyum. Çevrenin kadına bakış açısı ve davranışları olumlu. Benim şu an dört çocuğum okuyor. Bütün önceliğim çocuklarım; onlar da yarın benim gibi kendi ayakları üzerinde durabilsinler diye çalışıyorum. Çalışmayı seviyorum ve tüm kadınlara da tavsiye ediyorum. Ben başardım, onlar da başarabilirler” diye ekledi.   ‘Hangi işin zorluğu yok ki?’   Esnaflığın zorluklarını ve işin fiziksel yükünü anlatan Saliha Akgün, “Beş yıldır esnaflık yapıyorum; dükkânda deterjan, bebek bezi, lif ipleri gibi ürünler satıyorum. Mesleğe ilk başladığımda bir arkadaşım bana yardımcı oldu. Başta onun yanında çalışıyordum, ardından ortak olduk. Daha sonra ortaklığımız bitti ve o farklı bir yerde kendi dükkânını açtı. Esnaflığın elbet zorlukları var ama hangi işin zorluğu yok ki? Ekonomi bu haldeyken geçinmek mümkün değil, dolayısıyla çalışmaya mecburuz. Yaptığımız iş fiziksel olarak da ağır bir iş; ağır bidonları indirip kaldırıyoruz, bedenen çok zorlanıyoruz. Ancak bu zorluklara ve hiçbir şeyin yetmemesine rağmen çalışmak zorundayız. Çocuklarımız okula gidiyor; onlara en iyi şekilde bakmakla, ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlüyüz” ifadelerini kullandı.   ‘Ürünlere günden güne zam geliyor’   Derinleşen ekonomik krizin dükkânına ve günlük yaşamına yansımalarını dile getiren Fatma Akgün, “Mevcut ekonomiden çok olumsuz etkileniyoruz. Ürünlere günden güne zam geliyor. Zamlara bağlı olarak fiyatları yükselttiğimizde müşteriler haklı olarak tepki gösteriyor, bize kızıyor. Ancak bu durum kesinlikle bizden kaynaklanmıyor. Bir ay önce aldığım deterjanın fiyatı ile şu an aldığım deterjanın fiyatı arasında ciddi bir fark var. Bugün bazı ev kiraları asgari ücreti dahi aşmış durumda. Bunların üzerine elektrik, su ve doğal gaz faturaları da ekleniyor. Bu şartlar altında ayakta durmak çok zor. Biz kadınlar olarak hem evde hem işte aralıksız çalışıyoruz” dedi.