Adalet Kaya: Sağlık bütçesi eşitsizlikleri derinleştiriyor 2026-11-16 18:02:13   ANKARA - Sağlık Bakanlığının 2027 yılı bütçesini eleştiren DEM Partili Adalet Kaya, sağlık hizmetlerine ayrılan payın yüzde 7,2’ye gerilediğini belirterek, Kürdistan kentlerinde sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan eşitsizliklere dikkat çekti.   Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi görüşmeleri kapsamında Sağlık Bakanlığının bütçesi ele alındı. Bakanlığın 2027 yılı için öngörülen toplam ödeneği 1 trilyon 966 milyar 862 milyon 990 bin TL olarak belirlendi.   Sağlık Bakanının sunumunun ardından söz alan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Milletvekili Adalet Kaya, sağlık hizmetlerinin piyasalaştırılmasını, şehir hastanelerine ayrılan kaynakları, bölgesel eşitsizlikleri ve Kürt kentlerinde yaşanan sağlık sorunlarını gündeme getirdi.   ‘Üst düzey bürokraside kadın yok denecek kadar az’   Sağlık Bakanlığının kadın çalışan sayısı en yüksek bakanlıklardan biri olmasına rağmen yönetim kademelerinde kadınların yeterince temsil edilmediğine dikkat çeken Adalet Kaya, “Kadın çalışan sayısı en yüksek olan bakanlıklardan birisiniz. İlk üçtesiniz ama burada kadroya bakıyorum, üst düzey bürokraside ne yazık ki kadın sayısı yok denecek kadar az. Bu eleştiriyle başlayayım ve bunun düzeltilmesini talep ediyoruz. Sanırım bakanlığınız çalışanı kadınlar da bunu hak ediyorlar” dedi.   ‘Sağlığa ayrılan pay yüzde 7,2’ye geriledi’   Sağlık Bakanlığının 2027 yılı bütçesinin eşit ve ücretsiz sağlık hizmetlerini güçlendirmekten uzak olduğunu belirten Adalet Kaya, “Sayın Bakan, Sağlık Bakanlığı için öngörülen 2027 yılı bütçesi bize neyi haber veriyor? 2027 yılında da sağlığı eşit ve ücretsiz bir kamu hakkı olarak güçlendirmekten uzak bir bütçe olduğunun haberini veriyor ne yazık ki. Sağlık hizmetlerini piyasalaştıran politikalar son sürat devam edecek gibi görünüyor. 27 trilyon lirayı aşan toplam bütçede Sağlık Bakanlığına ayrılan ödenek 2 trilyon bile değil. Sağlığa düşen pay geçen sene yüzde 7,8 seviyesindeyken bu sene yüzde 7,2’ye gerilemiş. Oysa halk sağlığını gerçekten koruyabilmek için Türk Tabipleri Birliğinin de önerdiği gibi sağlık sistemine bundan çok daha fazlası, genel bütçenin en az yüzde 15’inin ayrılması gerekir” diye belirtti.   ‘160 milyar lira şehir hastanelerindeki şirketlere aktarılacak’   Sağlık bütçesinin koruyucu sağlık hizmetlerinden çok tedaviye odaklandığını ifade eden Adalet Kaya, “Üstelik bütçenin dağılımı koruyucu değil, tedaviye odaklı. Çalışan ve prim giderleri çıkarıldığında doğrudan sağlık hizmetlerine kişi başına yaklaşık 8 bin lira düşüyor. Koruyucu sağlığa ise sadece 3 bin 860 lira düşmekte. Tedavi bütçesinden 160 milyar lirayı aşkın tutar şehir hastanelerindeki şirketlere kira ve hizmet bedeli olarak aktarılacak. Hem de Sayıştay 2025 raporunda 17 şehir hastanesinde nihai tamamlama belgesi bile bulunmadığını, eksik işlere rağmen bedellerin düşürülmediğini tespit etmişken yapılacak bu ödemeler” ifadelerini kullandı.   ‘Bölgesel eşitsizlikleri konuşmaya devam edeceğiz’   Sağlık hizmetlerinde yaşanan yapısal ve bölgesel eşitsizliklere dikkat çeken Adalet Kaya, “Yapısal ve bölgesel eşitsizliğin en belirgin olduğu alan sağlık alanı ne yazık ki. Sayın Bakan, bu politikaların yarattığı eşitsizliği en ağır biçimde yaşayan illerin başında bölge illeri geliyor. Sadece sağlıkta değil, ekonomik verilerde, istihdamda, eğitimde, yatırım projelerinde her alanda benzer bir durumu görüyoruz. Hatta bu eşitsizliklere dikkat çekiyoruz diye rahatsızlık duyuluyor. Ama rahatsız olmalısınız. Rahatsız olunmalı. Biz bu ayrımcılığı konuşuyoruz. Konuşmaya da devam edeceğiz. TTB’nin paylaştığı verilere göre tek bir örnek vereceğim. 2025’te bebek ölüm hızı Türkiye genelinde binde 7,7. Peki bu ortalamanın çok üzerinde, binde 11,5’le neresi geliyor sizce? Resmî adlandırmayla söyleyeceğim: Güneydoğu Anadolu Bölgesi. Adlandırma değişince bahsettiğimiz coğrafya da değişmiyor. Eşitsizlik tablosu da değişmiyor. Ayrımcılık politikaları da değişmiyor” diye kaydetti.   ‘Kürtler tedavi için şehir şehir dolaşıyor’   Kürt kentlerinde sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan sorunlara değinen Adalet Kaya, sözlerini şöyle sürdürdü: “Sağlık turizminden bahsettiniz Sayın Bakan. Çok ironik bir şey geldi aklıma. Yıllardır Kürtler yerel sağlık turizmi hizmeti verir gibi il il, şehir şehir şifa bulmak için dolaşıyorlar. Bir komedyen Kürtlerin hastanelerle imtihanına ilişkin şöyle diyor: ‘Biz Kürtler hastaneye, nerede tedavi olacağımızı öğrenmeye gidiyoruz kendi şehrimizde.’ Bunu mizah konusu yapmış ama mizah konusu yapılmayacak kadar ciddi bir mesele bu. Ciddi sonuçlar da doğuruyor. Ağrı Erzurum’a gidiyor. Şırnak, Mardin Diyarbakır’a geliyor. Urfa Antep’e gidiyor. Diyarbakır Elazığ’a gidiyor. Topyekûn bütün şehirler İstanbul’a, Ankara’ya, İzmir’e tedavi olmaya gidiyorlar. Şimdi 120 bin nüfuslu Gever’de, yani Yüksekova’da, Hakkâri ve Yüksekova’da anjiyo ünitesi olmadığından onlarca insan Hakkâri’ye veya Van’a sevk edildiği için yolda yaşamını yitirmiş. Üç yıldır yapılacağı iddia ediliyor bu ünitenin ancak tek bir adım atılmadı.”   ‘Erken sıra bulmak da hayat kurtarır’   Amed’deki hastanelerde yaşanan hekim, personel ve ekipman eksikliklerine değinen Adalet Kaya, “Diyarbakır’da hastanelerde hekim eksik, sağlık personeli yetersiz, ekipman yok ve hastanelerin tamamı hijyen ve temizlik konusunda çok kötü durumda. Çocuk Hastalıkları Hastanesi’nde tek kardiyoloji uzmanı var. Efor ve Holter cihazı dahi yok. Başka illere giden tahlil sonuçlarının çıkması bir aya kadar uzayabiliyor. Yoğun bakımda iki yıldır klinik destek personeli açığı sürüyor. Diyarbakır 2 milyon nüfuslu ve diğer bütün çevre şehirlerden de Diyarbakır’a geliyorlar. Çınar Devlet Hastanesi’nde laboratuvar kiti yok Sayın Bakan. Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde uzman doktora ulaşmak mesele, hasta yatak kapasitesi yetersiz. Zamanla yarışılan onkoloji bölümünde hastalar sıra bekliyor. Erken tanı hayat kurtarır diyor doktorlar. Şimdi şunu da eklemeleri gerekir: Erken sıra bulmak da hayat kurtarır” dedi.   ‘Anadil eksikliği tedaviye erişimi engelliyor’   Amed’deki hastanelerin yönetimi ve hastalardan ücret talep edildiği iddialarına ilişkin de konuşan Adalet Kaya, şunları kaydetti: “Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin başhekimine ulaşmak size ulaşmaktan daha zor Sayın Bakan. Dicle Üniversitesi hastanelerinde mesai içi ücretli hasta kabulü ve acil ameliyatlarda dahi ücret talebi iddiaları açıklığa kavuşturulmalı. Bize de ameliyat olması gereken hastalar sık sık ulaşıyor. Bıçak parası, malzeme parası istendiğini ifade ediyorlar. Gerekli denetimler yapılmıyor mu diye sormak istiyorum. Ayrıca Kurmancî ve Zazakî dillerinde sağlık hizmeti ve yönlendirme tabelalarının eksikliği, hastaların doğru tanı ve tedaviye erişimini engelliyor. Çoğu hastada geç tanı ve geç tedavi, yaşam hakkı ihlaline kadar varıyor.”