Gün doğumundan gün batımına: Ekmek için emek mesaisi 2026-11-05 09:06:10   ÊLIH - Tütün tarlalarında güne sabah 03.30’da başlayan kadınlar, günlük bin 500 TL yevmiyeyle geçinmeye çalışıyor. Kadınlar, "Çocuklarımızın geleceğini kurmak için bu çamura mecburuz ama aldığımız para marketten iki poşet almaya bile yetmiyor" dedi.   Êlih (Batman) merkeze 20 kilometre uzaklıkta bulunan Sergewra (Akbaş) köyüne Êlih merkezden gelen kadınlar sabahın ilk ışıklarıyla mesaiye başlıyor. Emekçiler henüz gün doğmadan yola koyularak, önce tarlalardan tütünleri topluyor ardından ise tütünleri dizmeye başlıyorlar.   Tütün tarlalarında çalışan kadınlar, çalışma koşulları ile yaşadıkları zorlukları anlattı.    ‘Aldığımız para masraflarımıza yetmiyor’   Zekiye Erol, sabahın erken saatlerinde yola koyulduklarını ve tütün tarlasındaki mesailerinin bittikten sonra bu sefer de evde iş yaptıklarını söyledi. Geçinmenin çok zor olduğunun altını çizen Zekiye Erol, “Masraflar çok fazla. Sabah saat 04.00'te kalkıyoruz. Saat 05.00'e kadar hazırlanıp tarlaya geliyoruz. Öğlen 13.00'a kadar çalışıyoruz. Çalışıp eve gidiyoruz, ev işlerimiz var, evimiz var. Çok ihtiyaç var, para yok. Masraflar ve aldığımız para birbirini karşılamıyor. İnsanlar tütün ekmiş, biz de istiyoruz ki para etsin ki, milletimiz uzak yerlere gitmesin, oralarda çalışmasın, Batman'da çalışsınlar birbirimizin yanında olalım, çocuklarımız yanımızda olsun. Akşam olunca herkes evine gelsin, aç kalsak da tok olsak da istiyoruz ki aramızda olsunlar. Batman'da iş imkanı olursa çalışıp ekmeğimizi kazanırız. Bizim isteğimiz budur. İş olsun ki hep beraber çalışalım” diye vurguladı.   ‘Tütün işinde çalışacak işçi yok’   Günlük aldıkları ücretin bin 500 TL olduğunu söyleyen Zekiye Erol, bazen 3-4 ay boyunca maaş alamadıklarını belirtti. Zekiye Erol, “Hep beraber çalışıp evlerimize gidiyoruz, işçiyiz, çalışmaya geliyoruz, kiracıyız, çalışıp evimize bir destek olmaya, çocuklarımıza bakmaya çalışıyoruz. Çok zahmetli ve masrafı çok. Parasını da çok az veriyorlar. Tütün ekenlerin de işi zor, masrafları çok. Traktörüdür ve diğer masraflar derken dünya kadar masraf yapıyorlar. İşçinin yevmiyesi nedir ki? Veriyorlar ama çok zor. Parası işçinin emeğini karşılamıyor. İlk başta tarlayı kiralıyorlar, fidan alıyorlar, ilaçlıyorlar, gübre atıyorlar, suluyorlar. İşçilerle hep beraber çalışıyorlar, masrafı çok. Eğer parası iyi olsaydı, güzel olurdu. Bize günlük bin 500 TL veriyorlar. Sabah saat 04.00'te kalkıyoruz, 05.00'te evden çıkıyoruz. Saat 06.00'da tarladayız. Saat 14.00'a kadar burada tütün diziyoruz. Tütün işinde para olmadığı için insanlar çalışmıyor” şeklinde konuştu.   ‘Gözümüz patronda patron da para vermiyor’    4-5 saat sabit bir şekilde yerde oturduklarını söyleyen Güler Ortakçı da, "Bu iş gerçekten çok zahmetli, sabah saat 03.30'da kalkıyoruz. Evde üç çocuğum var, onları tek bırakıp işe geliyorum. Çocuklarımız mağdur kalmasın diye çalışıyoruz. Sabah ezanıyla kalkıp buraya geliyoruz, bu tütünleri diziyoruz. Sabah saat 05.00'te başlıyoruz, öğlene kadar çalışıyoruz bize günlük bin 500 TL veriyorlar. Gözümüz patronda ama patron da para vermiyor ‘Para yok’ diyorlar, tütün de para etmiyor. Onlar da kendi durumlarından şikayetçi. Mazotudur, gübresidir, tarlayı sürmesidir, suyudur, işçi yevmiyesidir derken onlar da artık zorlanıyor. Geçenlerde bir patronumun evine gittim evinde yiyecek ekmeği yoktu, tütünleri yerde paraları olmadığı için işçi tutup çalıştıramıyorlar, tütün de para etmiyor. Tabi ki de bu işin zorluğu var. Sabit 4-5 saat bu şekilde oturuyoruz, akşama kadar bu şekilde tütün diziyoruz. Tütünleri çok fazla üst üste kaldığı zaman da bu sefer tütün bozuluyor, biz de vicdanen rahat edemiyoruz, o yüzden tütünler bitene kadar yerdeki tütünleri dizmeye devam ediyoruz. Tabi onları perişan etmemek için bu seferde evde çocuklarımızı perişan ediyoruz. Üç çocuğumu Allah’a emanet evde bırakıyorum. Buradan da çıkıp eve gidince yatma saatine kadar da bu sefer evde çalışıyoruz, bazen sadece 2-3 saat uyuyup tekrar tarlada çalışmaya geliyoruz. Parası çok az bin 500 TL’ye hiçbir şey alamıyorsun ki” dedi.   ‘Çalışmaya mecburuz’   Saatlerinin dolmasına rağmen yerde kalan tütünlerin bozulmaması için fazladan çalıştıklarını belirten Emine Çelik ise, "Sabah saat 04.00'te kalkıyoruz, araba gelip bizi alıyor ve buraya geliyoruz. Bazen geliyoruz tütün ıslak oluyor, üstümüz başımız sırılsıklam oluyor, çamurun içinde kalıyoruz. Ondan sonra saat 10.00'a kadar çalışıyoruz. Saat 10.00'da ancak kahvaltımızı yapıyoruz sonra tekrar dizmeye başlıyoruz, saat 14.00’e kadar bu tütünleri diziyoruz. Bazen iş bitiyor, bazen bitmiyor onlara da yazık diyoruz yerde kalan tütünleri bitirip öyle eve gidiyoruz. Eve gidip yemeğimizi yapıyoruz, çocuklarımıza bakıyoruz. Yani çok büyük bir zorluk çekiyoruz ama mecburuz. Biz de mecburiyetten geliyoruz ki çoluk çocuğumuza, evimize bir katkımız olsun. Sadece erkeklerin çalışmasıyla olmuyor, bugün her şey çok pahalı, her şeye zam gelmiş. İnsan kiracı olunca, her şey bu kadar pahalı olunca geçinmek çok zor oluyor. Biz hepimiz Batman'dan geliyoruz, buraya gelip gitmek de bir zahmet. Bazen borç harç bulup bize paramızı veriyorlar, bazen aylarca paramız içeride kalıyor. Bize günlük bin 500 TL veriyorlar, bin 500 TL ile marketten iki poşet ancak alabiliyorsun” sözlerine yer verdi.    ‘Bizim için de zor’   Emekçi kadınlardan Aynur Aksoy da bazen daha uzak yerlere çalışmaya gittiklerini dile getirerek, "Sabah saat 04.00'te kalkıyoruz. Evdeki işlerimizi, çoluk çocuğun işini bitirip saat 05.00'te evden çıkıyoruz. Saat 06.30'da tarlaya geliyoruz, işe başlıyoruz. Bizim için de çok zor. Geliyoruz, önce saat 08.00'e kadar tütün topluyoruz. Sonra tarladan çıkıp saatlerce bu tütünleri diziyoruz. Sonrasında bir mola verip soframızı kurup yemeğimizi yiyoruz, sonra yine kalkıp tütün diziyoruz bazen saat 17.00’a kadar da çalıştığımız oluyor. Çocuklarımızı evde bırakıp geliyoruz, eve döndüğümüzde onlara yemek yapıyoruz, temizlik yapıyoruz. Bazen çok uzak yerlere gidip çalışıyoruz” diye belirtti.