Li Zindana Evînê hevdîtin hatin betalkirin 2026-05-07 12:53:00   NAVENDA NÛÇEYAN -Li gor raporên nû yên ji Zîndana Evînê, piştî şerê dawî sînorkirin zêde bûne, bi girtiyan re hevdîtinên rû bi rû nayên kirin, di pêvajoyên berdana bi şert de astengî hene û zextên aborî û ewlehiyê li ser girtiyan zêde bûne.   Li gorî agahiyên ku ji aliyê çavkaniyan ve hatine belavkirin, di rojên dawî de li hin beşên Girtîgeha Evînê, bi taybetî li beşa serdanê, tedbîrên fizîkî yên sînordar hatine sepandin û deriyên hin deveran bi qeynaxê hatine girtin. Li gorî çavkaniyan, girtî niha tenê dikarin bi rêya kabînekê bi malbatên xwe re hevdîtin bikin û ji mafê xwe yê serdanên rûbirû bêpar in.   Ji bo ku hûndirê girtîgehê bikin bin kontrola xwe   Çavkaniyên nêzîkî girtiyan destnîşan dikin ku ev qedexe muhtemelen ji ber fikarên li ser parastina kontrola rewşa hundirê girtîgehê piştî bûyerên dawî, an jî ji ber kêmbûna karmendan tên pêkanîn. Lê belê, hin girtiyan diyar kirin ku tevî ku di dema êrîş û êrîşên mûşekî yên li ser Girtîgeha Evînê de derfeta wan hebû ku ji hin beşan derkevin, ew derneketin û heta beşdarî alîkariya birîndaran bûn.   Malbatên girtiyan jî fikarên xwe yên li ser şert û mercên heyî anîn ziman, qedexeya serdanên rû bi rû wekî "formek zexta psîkolojîk a zêde" bi nav kirin. Tê gotin ku ev rewş bi taybetî ji bo girtiyên ku bi mehan an salan nikarin bi malbatên xwe re têkiliyek normal deynin hîn girantir e.   Di raporê de her wiha tê gotin ku hin girtiyan li dijî hebûna kesekî di nivîsgeha rêveberê beşê de nerazîbûn nîşan dane. Li gorî çavkaniyên agahdar, ev kes tevî ku ji ber sûcên darayî hatiye mehkûmkirin jî, xwedî bandorek û îmtiyazên taybetî ye; ew her wiha bi amadekirina raporên li dijî girtiyan û sepandina zext û tundiyê tê tawanbarkirin. Lê belê, nerazîbûnên li ser hebûn û çalakiyên vî kesî heta niha bêbersiv mane.   Her wiha di hin raporan de tê gotin ku hen dîmenên bi sernavê "îtîraf" têne weşandin. Tê îdiakirin ku ev dîmen ne yên girtiyên ku bi salan beriya niha hatine girtin in û tê îdiakirin ku li ser van kesan zext hatiye kirin ku li ber kamerayê tevbigerin. Van îdiayan fikarên ku îtîrafên bi zorê di dozên ewlehiyê de berdewam dikin, ji nû ve zêde kirine.   Rewşa hin girtiyan hê ne zelal e   Ji aliyê din ve, di pêvajoya nirxandina serlêdanên ji bo berdana bi şert û merc û mijarên din ên têkildarî refaha girtiyan de astengiyên cidî têne ragihandin. Çavkaniyên agahdar dibêjin ku gelek girtî ji ber nebûna xebatkarên civakî û necivandina komîteyên têkildar di nezelaliyê de mane.   Her wiha raporên heyî nîşan didin ku di girtîgehan de, bi taybetî ji bo fêkî û pêdiviyên bingehîn, zêdebûnek girîng di bihayên xwarinê de heye. Li gorî girtiyan, ev rewş di nav kesên ku derfetên wan ên darayî kêm in de kêmbûna xwarinê zêde dike û zexta aborî li ser malbatan zêde dike.   Hin kes tenê ji ber kişandina mûşek an balafirên ku di ezman de derbas dibin hatine girtin   Di vê navberê de, çavkaniyên agahdar radighînin ku hin kes tenê ji ber kişandina mûşek an balafirên ku di ezman de derbas dibin hatine girtin. Li gorî nûçeyan, ev kes, tevî ku dîmen parve nekirine jî, di hin rewşan de bi cezayên zîndanê yên dijwar re rû bi rû ne.   Rapor her wiha rewşa girtiyên sûcên darayî yên li Girtîgeha Evînê vedibêje. Dibêje ku hin kes hîn jî ji ber deynên biçûk ku tu qiymetekê wê nîne di girtîgehê de ne û bi mehan e li benda biryara dadgehê ne.   Ev hemû şert û merc nîşan didin ku atmosfera ku di girtîgehên Komara Îslamî ya Îranê de heye hîn jî li ser sînordarkirin, zext û kontrola ewlehiyê ye. Li gorî rêxistinên mafên mirovan, ev ne tenê li dijî prensîbên mafên girtiyan e, di heman demê de krîza mirovî ya di girtîgehan de kûrtir dike.