
Neteweya Demokratîke: Modelêk hemdem ê cuya hembeş

2026-04-07 09:45:19


	&nbsp;

	Melike Aydin&nbsp;

	&nbsp;

	STENBOL - Eylem Çelîk a DBPyîje dîyar kerd ke hukmatî derheqê prosesî de tu game nêeşta û va ke paradîgmaya neteweya demokratîkî semedê heme şaran modelêk cuya têduşt û azade pêşkêş kena.

	&nbsp;

	Tesîrê mesajê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî ke pîrozbayîyanê Newroze de ame wendiş, dewam keno. Verfeka Meclîsê Cinîyanê Stenbolî ya Partîya Herêmanê Demokratîkî (DBP) Eylem Çelîk, zafê meseleyan ser de ercnayîş kerd.

	&nbsp;

	Cuya hembeşî semedê şaran

	&nbsp;

	Eylem Çelîk dîyar kerd ke perspektîfê neteweya demokratîkî çareserîyêk semedê krîzanê tarîxî yê Rojhelatê Mîyanênî pêşkêş keno û wina qisey kerd: “Bi hezaran serran o prosesêk nakok est o. Şekîlkerdişê konseptê dewleta neteweyî bi rayîrê şeran û xêzkerdişê sînoran serdestêk dir, şaran hîna zêde bi nê kaosî dir meşgul kerd. La perspektîfê neteweya demokratîkî yê ke hetê Birêz Abdullah Ocalanî ra ame pêşkêşkerdiş, bîyo rayîrêk, metodêk û xerîtayêk ke aştî, demokrasî û cuya hembeşî şaran rê ano.”

	&nbsp;

	Entegrasyonê demokratîk

	&nbsp;

	Eylem Çelîk qiseykerdişê xo de senîn caardişê entegrasyonê demokratîkî yeno kerdiş ser o wina va: “Entegrasyonê demokratîk cuya pêro yê şaran ser o, eynî wextî de pawitişê awanî, nasname û kulturanê xo yê bêhempa û xurtkerdişê îdarekardişanê herêmî yo. No ser awankerdişê cuyêk zafziwanî û zafnasnameyî yo. Modelêk o ke temamîyê cimatî bi rayîrê sîstemê hemserekîye yê şaredariyan de, beşdarîya zafhetî û wayîrbîyayîşê vatişî îdarekerdişî de; bi rayîrê stargehê cinîyan, merkezê şêwirdayîşê cinîyan û nêzdîbîyayîşêk ekolojîkî yê cuye yeno temsîlkerdiş. No model bi rayîrê kooperatîfan, rêxistinê cinîyan û temsîlkarîya heme şaran îdarekardişanê herêmî de hewl ameyo dayîş ke bêro caardiş.”

	&nbsp;

	‘Hukmat game nêeşta’

	&nbsp;

	Eylem Çelîk dîyar kerd ke konseptê neteweya demokratîkî nêşeno tena şarê kurdî dir bêro sînorkerdiş û wina dewam kerd: “No model vernîya heme şarê ke Tirkîya de ciwîyenê akeno ke bi hawayêk demokratîk, têduşt û azad biciwîyê. Nêeşkayîşê berardişê çayî yê herêma Deryayê Sîyayî ke vayî dîyar bikerê, nêeşkayîşê berardişê încîran yê herêma Egeyî ke semedê xebata xo tezmînatêk adil bigîrê, nêeşkayîşê citkaranê Anatolîya Mîyanên ke berardiş bidest bikerê û qetilkerdişê cinîyan seranserê Tirkîya de; nê heme netîceyê fehmê yewpare yê dewleta neteweyî yê. Nê semedî ra, no model ganî tena herêmêk taybet dir bêro sînorkerdiş nîyo, la ganî sey modelêk cuya hembeşî semedê heme şarê Tirkîya bêro dîyayîş.”

	&nbsp;

	‘Newroze cuyêka komunal temsîl kena’

	&nbsp;

	Eylem Çelîk dîyar kerd ke êdî Newroze cewabêk komelî yê verbiçimî dî û wina dîyar kerd: “Newroze êdî utopya nîya, la cuyêka komunal a pêameyî temsîl kena. Cinî, ciwan, karkerî û kedkarî seranserê Tirkîya de semedê waştişê aştî, biratî û cuya hembeşî kewtî kuçeyan. Rastîya ke zaf bajaran de, bi taybetî Yenîkapîyî de, meydan pirr bî û Bursa ra heta Antalya, Tekîrdağî ra heta zaf bajarê bînan de beşdarîyêk hîra estbî, nîşan dano ke şarî perspektîfê neteweyêke demokratîk qebul kerdo.”

	&nbsp;

	Eylem Çelîk dîyar kerd ke felsefeya “Jin, jiyan, azadî” zereyê modelê neteweya demokratîkî de yo û wina qedêna: “Cimatêk ke cinî tîya de azad nîyê, mumkin nîyo ke merdim qalê azadîye bikero. Cinî meseleyê awankerdoxî yê cuye û bingehê perspektîfê neteweya demokratîkî yê.”

	&nbsp;

	&nbsp;