Îdarekerdişê herêmî waştişê çareserîyêk demokratîk û azadîye yo

2026-05-05 09:23:06


	 

	Rojda Aydin/Pelşîn Çetînkaya

	 

	AMED - Endamanê meclîsê şaredarîyanê Bismilî û Çinarî, bale ant wayîrvecîyayîşê komelî yê ke hetê îdarekerdişê herêmî ra yeno domnayîş û venga hukmatî kerdî ke semedê azadîya fîzîkî ya Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî, averberdişê prosesê muzakereyî û xurtkerdişê modelê îdarekerdişê demokratîkî yê herêmî gamanê somutî bierzo.

	 

	Bi “Vengdayîşê Aştî û Cimatê Demokratîkî” yê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî ke 27ê sibate de ame kerdiş, prosesê aştîye semedê munaqeşeyî ancî ame akerdiş, rol û berpirsîyarîyê îdarekerdişê herêmî ancî bîyî meseleyê esasî yê rojeve. Xurtkerdişê pêkerdişê komelî, aktîfkerdişê mekanîzmayê dîyalogî sewîyeya herêmî destpêkerdiş û zêdekerdişê beşdarîya demokratîkî sey hetanê muhîm semedê domdarîya prosesî vejîyenê vernî. Polîtîkayê merkezî tena bi rayîrê îdarekerdişê herêmî yê xurt û jîyatî eşkenê bi hawayêk bi tesîr bêrê caardiş.

	 

	Nê dir zî Konferansê Cinîyanê Îdarekerdişê Herêmî yê Amedî 29ê nîsane de bi sloganê “Ma bi îradeyê cinîyan û komunan, bi îdarekerdişê herêmî cimatêk azad awan kenê”, konferansê pêroyî zî 30ê nîsane de bi sloganê “Komun Şaredarî yo, Şaredarî Komun a” ame organîzekerdiş. Konferansê di rojî de, bale dîya konseptê komunî ser û dîyar bî ke do sîstemêk demokratîk awan bikerê.

	 

	Îdarekerdişê herêmî ra ver bi seferberîya şarî

	 

	Endama Meclîsê Şaredarîya Bismilî Amîne Kutlay dîyar kerd ke xebatanê ke bi serkêşîya îdarekerdişê herêmî yenê kerdiş, hîsêk xurtî yê wayîrvecîyayîşê komelî awan keno û va: “Bi rastî, xebatê ke ma çarçeweya îdarekerdişê herêmî de kenê bingehêk zaf xurtî ame awankerdiş. Dimayê proseso ke yew serre û nîmêk verê dest pêkerd, kuçeyan, meydanan û kombîyayîşanê şarî de hîsêk wayîrvecîyayîşî yê muhîm vejîya orte. No hîsê wayîrvecîyayîşî hem şexsê şaredariyan de hem zî mîyanê şarî de bi hawayêk zelal dîyar o. Her çiqas beşêk ke bawerîya xo dewlete rê nêano zî ma bi zaf kesanê ke bawerîya xo serekîya xo, hemserek û îdarekerdişê herêmî rê yenê dir xebatêk hîra domnenê. Ma veng danê ke no proses pîya kuçeyan, meydanan, kombîyayîşanê pêroyî û zîyaretanê keyan de bêro awankerdiş. Zafê bajar û qezayan de eywanê girdî pirr bîyî û cayî nêmendî. Şar bi girseyêk pîl tewrê nê kombîyayîşan bi. Nê kombîyayîşan de wayîrvecîyayîşê prosesî ser û cuyêk senîn ser o munaqeşeyî ameyî kerdiş. Bi rayîrê dayîşûgirewtişî û munaqeşeyanê ke pê ameyî, rayîr û metodêk newe vejîya. No metod nêzdîbîyayîşêk demokratîk û kolektîf temsîl keno ke ser bingehê beşdarîya yewserî ya şarî yo.”

	 

	Muhîmîyê modelê komunal îdarekerdişê herêmî de

	 

	Amîne Kutlay dîyar kerd ke ê hewldayîşê newe ra awankerdişê ancî hîra kerdê û qetî kerd ke lazim o perspektîfê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan bêrê komelîkerdiş, azadîya eyî ya fîzîkî bêro qetîkerdiş û prosesê aştîye bêro averberdiş. Amîne Kutlay va ke Konferansê Îdarekerdişê Herêmî yê 6-7ê hezîrane nê prosesî de qonaxêk muhîm beno û dewam kerd: “Hewldayîşanê ma yê semedê ancî awankerdişî ewro zî dewam kenê. Bi rayîrê wendiş, kombîyayîşî û hacetanê rêxistinkerdişî yê cîyayan, ma hewl danê nê prosesî bi hawayêk rast û bihêz rayepêroyî rê biresnê. Armancê ma no yo ke ma zanayîşê nê prosesî û perspektîfê ke Abdullah Ocalan aver berd komelî bikerê. Averberdişê prosesê aştî û muzakereyî zereyê heme hewldayîşanê ma de yo. Zaf cayan de, waştişê azadîya fîzîkî ya Birêz Ocalanî êdî bîyo waştişêk eşkera. Rastîya ke şarî bi polîtîkayê zordarî û zordarîye nîno îdarekerdiş, tewr xurt aseno. 6-7ê hezîrane de konferansêk ma ya îdarekardişê herêmî est o. Amadekerdişê nê konferansî dewam kenê û ma do xebatê peyêne bikerê. Konferans do bibo gamêk muhîm kûrkerdişê perspektîfê ma yê îdarekerdişê herêmî ser o. Bi xebata ma ya bi sloganê ‘Komun Şaredarî yo, Şaredarî Komun a’ ma munaqeşe kenê ke ma senîn eşkenê cuya komunal bi rayîrê şaredariyan bîyarê taxan, kuçeyan û yewser bikerê cuya merdiman. No eynî wextî de manaya awankerdişê resnayîşêk demokratîk, beşdar û azadîwaz ê îdarekardişê herêmî yo.”

	 

	‘No proses semedê îdarekerdişê herêmî muhîm o’

	 

	Endama Meclîsê Şaredarîya Çinarî Nurşehem Efe zî dîyar kerd ke Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan prosesêk newe dayo destpêkerdiş û va: “Hetê şarê kurdî ra gamê somutî ameyî eştiş. La hetê îqtîdarî ra hema zî gamê somutî nêameyê eştiş. Ma wazenê ke Birêz Abdullah Ocalan bi hawayêk fîzîkî mîyanê ma de bibo. Sewbîna ma wazenê ke qanûnan de zî vurîyayîşî bêrê kerdiş. No proses semedê ma zaf muhîm o. Ma nêwazenê ke êdî dayîkî bibermê û gonî birijîyo. Birêz Abdullah Ocalan û heme tepişteyî ganî mîyanê ma de bibê. Semedo ke nê heme problemê komelî bêrê çareserkerdiş hewcedarîya azadîya fîzîkî ya Rayber Ocalanî est a. Îqtîdar wa gamanê somutî bierzo ke bawerîya ma nê prosesî rê bêro. Eke gamê lazimî bêrê eştiş, hetê îdarekerdişê herêmî de zî problemî do bêrê çareserkerdiş. Nê semedî ra prosesê ke ma tîya de yê semedê îdarekerdişê herêmî zaf muhîm o.”