
Hemverê bêcezaverdayîşî vengê cinîyan berz beno

2026-10-14 10:36:44


	&nbsp;

	Rozerîn Gultekîn

	&nbsp;

	AMED – Endama heyetê îdareyî ya KHM’yî ya Baroyê Amedî Raperîn Akengîn derheqê ‘Cinî Edalet û Nobeta Vîrî’ de qisey kerd û vat: “Eşkeno vernîya qetilkerdiş û tedayê serê cinîyan bêro girewtiş. Mekanîzmayî eşkenê bêrê caardiş. Heqê cuye yê cinîyan eşkeno bêro pawitiş. Ma semedê nê çîyî nobete de yê, teqîb kenê û têkoşîn domnenê.”

	&nbsp;

	Qetilkerdişê cinîyan roje bi roje zêde benê. Vera ke cinîyî bêrê pawitiş û tedbîrê pawitişî bêrê girewtiş, polîtîkaya bêcezaverdayîşî yena caardiş û cinîyî reyna benê hedef. Goreyê çeteleyê teda yê JINNEWS’î aşma êlule de tewr tay 27 cinîyî û 6 tutî ameyî qetilkerdiş. Tora Têkoşînî yê Verba Tedaye ya Amedî rojanê vîyarteyan de verba qetilkerdişê cinîyan 10 hewte her rojê sêşemeyî ‘Cinî Edalet û Nobeta Vîrî’ verê Edlîyeyê Amedî de dest pêkerd. Endama heyetê îdareyî ya Merkezê Heqanê Cinîyan ê Baroyê Amedî Raperîn Akengîn derheqê çalakîye de qisey kerd.

	&nbsp;

	‘Teda sey ‘babeta keyeyî’ yena vînayene’

	&nbsp;

	Raperîn Akengîn wina ard ziwan: “Mekanîzmeyê ke cuya cinîyan bipawê est ê labelê pratîk de çin ê. Heqê cuye yê madeyê 17ine yê makeqanûnî de, Qanûnê Hûmara 6284, semedê cinîyan sererastkerdişanê huqûqî hewênena. Nê qanûnî est ê labelê çi heyf pratîk de nêyenê caardiş. Nê qanûnî zafê reyan nêyenê caardiş, xo nêmojnenê. Demo ke cinî bêro tehdîtkerdiş û nêro pawitiş, gumanbar goreyê qerarî tênêgêro û babeta tedaye sey babeta keyeyî bêro vînayene û bêro peygoşkerdiş ma tîya de bêcezaverdişî vînenê. Wezîfeyê hêzanê asayîşî cuya cinîye cigêrayîş bikero nîyo û sey babeta keyeyî bivîno, cinîye dima ra bişirawo. Wezîfeyê înan no yo ke cinîyê ke muracat kenê, bipawê.”

	&nbsp;

	‘Cesaret danê gumanbaran’

	&nbsp;

	Raperîn Akengîn wina vat: “Cinî teyna roja ke yena qetilkerdiş teda nêvînena, verê ra na babete est a. Cinî mîyanê lepê teda de ya. Labelê mehkemeyî vanê cînayet senî ameyo kerdene û gumanbar kam o. Babeta sereyîn verê ke cinî bêro qetilkerdişî çi ciwîyaya, bi çi rê rî bi rî ameya. Gumanbarî ra abirîyayîş, yan zî kesêk bînî dir têkilîyêk, bahaneyê tedayê gumanbarî nîyo. Ma erjnayîşanê tahrîkê bêheqî de, muhakamekerdişê cuya cinîye qebûl nêkenê. Ganî mehkemeyî tedayê sîstematîkî bivînê û fek helwestê ke gumanbaran pawenê ra vera bidê. Dosya de teyna kesê gumanbarî ser o vindertiş, yeno na mana ke teda nêyena vînayene. Pêwa hende mekanîzmeyê dewlete est ê cinîyî yenê qetilkerdiş û tedbîrî nînê girewtiş. Gumanbar teyna yew kes nîyo. Ganî muhakamekerdişê prosesî destpêk ra heta peynî verê çiman de bigîrê. Goreyê nê çîyî zî hukmê xo awan bikero.”

	&nbsp;

	‘Ma nobete de yê, ma teqîb kenê û têkoşîn kenê’

	&nbsp;

	Raperîn Akengîn peynîya qiseykerdişê xo de bala ant serê nobeta ke sey Tora Têkoşînê yê Verba Tedaye de dest pêkerdî û vat nê çîyî teyna sey çalakîyêk nêgînê dest, xebatêka verba meşrûkerdişê qetilkerdişê cinîyan, sey îtîrazêk erjnenê. Raperîn Akengîn wina peynîya ci arde: “Her roje cinîyî yenê qetilkerdiş, her roje merdişê bi gumanî yenê ciwîyayene. Pêwa cinîyî muracatan kenê nêyenê pawitiş. Dimayê cînayetan reaksîyon mojnayîş bes nêkeno. Ganî ma cinîyî xo rexistin bikerê û wareyê têkoşînî yê bi rexistinî awan bikerê. Ma nobeta xo ya no hewteyî ca arde. Ma do 10 hewte verê edlîyeyî de saete 12.30ine de bica bîyarê. Eşkeno vernîya qetilkerdiş û tedayê serê cinîyan bêro girewtiş. Mekanîzmayî eşkenî bêrê caardiş. Heqê cuye yê cinîyan eşkeno bêro pawitiş. Ma semedê nê çîyî nobete de yê, taqîb kenê û têkoşîn domnenê.

	&nbsp;