Gulîstan Gulmuş

 

RIHA – Avûkate Denîz Akyildirim binpaykerdişê heqan ê zîndanî ercna û va: “Dewleta huqûqî ya demokratîke de binpaykerdişê heqan, bêhuqûqî nêeşkeno bibo sebeb. Ma Komîteya Pawitişê Îşkenceyî yê Ewropa, Wezaretê Weşîye, Wezaretê Edaletî, Komîsyonê Heqê Merdiman ê TBMM’yî dawetê wezîfeyî kenê.”

 

Zîndanê Tirkîya û Kurdistanî de binpaykerdişê heqan her şino giranêr benê. Raporê derheqê şertê cuyayîşê tepişteyê sîyasî, rîskê cuyayîş û weşîye yê zîndanî newe ra ard rojeve.

 

Goreyê raporo ke hetê Komeleya Heqê Merdiman (ÎHD) ra ame amadekerdiş Tirkîya û Kurdistan de hûmara tepişteyê nêweşan ke lazimê ewnîyayîşî yê hezar û 412 o labelê înan ra tenê 355 rewşa cidî de yenê dîyayene.

 

188 tepişteyî ganî her tim binê kontrolî de bê

 

Tepişteyanê nêweşan ra 230 nêeşkenê bi xo cuya xo bidomnê û 105 ganî her tim piştdayîş bigîrê. Tewr tay 188 ganî her tim binê kontrolê tibî de bê.

 

ÎHD, Komeleya Huqûqnasanê Azadîwazan (OHD) û Baroyan 2025ine de derheqê binpaykerdişê heqan de rapor amade kerd û raya pêroyî dir pare kerd. Labelê vengdayîşê ke ameyî kerdiş hetê sazîyan ra bêcewab ameyî mendiş.

 

Endama OHD’yî ya Rihayî avûkate Denîz Akyildirim derheqê babete de qisey kerd.

 

Denîz Akyildirim dîyar kerd ke tepişteyî kapasîteya koxuşan de zêdeyêr yenê tepiştiş û faalîyetê cimatî yenê astengkerdiş. Denîz Akyildirim wina ard ziwan: “Pêvînayîşê ke ma tepişteyan dir kerd de ame neqlkerdiş ke her tim cigêrayîşî yenê kerdiş û berardişê ke kantînan de yenê rotiş yenê desteserkerdiş û bi sebebê qedexe yê cezayê dîsîplînî yenê birnayene. Hacetê ke kantînan de yenê rotiş benê sebebê dîsîplînî. Zaf tepişteyê nêweşî est ê. Dermankerdişê nê tepişteyan yeno astengkerdiş. Demo ke sewqê nêweşxaneyan kenê bi kelepçeyan benê. Demê dermankerdişî de zî akerdişê kelepçeyî însîyatîfê doktoran rê yeno verdayene.”

 

‘Hîn koxuşan de kalorîferî nînê şuxulnayîş’

 

Denîz Akyildirim nê çî va: “Yew problemo tewr gird germbîyayîş o. Bi kalorîferan germ beno labelê pêvînayîşan de tepişteyan dîyar kerdî ke kalorîferî saetanê dîyarkerde de xebitîyenê. Saetê bînî zî padaye yê.”

 

‘Problemo tewr gird ê weşîye yo’

 

Denîz Akyildirim va semedê tepişteyê nêweşî demê xo de nînê dermankerdiş nêweşî aver şinê û wina dewam kerde: “Yew problemo tewr gird ê zîndanan binpaykerdişê heqê weşîye yo. Şertê zîndanî de dermankerdiş mumkin nîyo. Nê semedî ra demê ci de mudaxeleyê tepişteyanê nêweşan nîno kerdiş û derman nîno peydakerdiş. No zî beno sebebê averşîyayîşê nêweşîyan. Sewqê nêweşxaneyan de problemî yenê ciwîyayene. Zîndan de lazimî goreyê tepişteyê camêrdan şekil gênê. Nê semedî ra tepişteyê cinî probleman ciwîyenê.”

 

‘Ma dawetê wezîfeyî kenê’

 

Denîz Akyildirim peynîya qiseykerdişê xo de nê vengdayîşî kerd: “Dewleta huqûqî ya demokratîke de binpaykerdişê heqan, bêhuqûqî nêeşkeno bibo sebeb. Ma Komîteya Pawitişê Îşkenceyî yê Ewropa, Wezaretê Weşîye, Wezaretê Edaletî, Komîsyonê Heqê Merdiman ê TBMM’yî dawetê wezîfeyî kenê. Ganî lezkî semedê tepişteyan bikewe mîyanê hewldayîşî.”