Buşra Turan

 

QERS - Şengul Topçu a ke 17 serrî yo bi îdarekerdişê firinêk xoserbîyayîşê ekonomîya xo awan kerd, bale ant enflasyonê berz, qezencê kêmî û zordarîyanê mîyanên yê cinîyan ser û va: “Ganî cinî hêzê xo bimojnê û vera ke hewcedarîya înan bi tu kesî bibo, linganê xo ser o bivinderê.”

 

Krîzê ekonomî yê tewr kûr Kurdistan û Tirkîya de, pêwa enflasyonê werdî ke %100 ra vîyart, wayîrê karsazîyanê qijî û bi taybetî cinîyê ke çerxê berardişî de semedê cuye têkoşîn kenê, mecbur keno ke bikewê mîyanê têkoşînê semedê cuye. Goreyê dayeyê fermîyan, beşdarîya cinîyan ê hêzê xebatî nîmê mêrdan o; cinîyê kedkarî bi meaşê kêmî, nêbîyayîşê asayîşê komelî û zordarîyanê adetî yê mîyanênî yê keyeyî dir rî bi rî yê. Cinî heta dergîya şewe xebate kenê. Bêtêduştîya cinsîyetî zî krîz tewr kûr kena.

 

Şengul Topçu a ke 17 serrî yo firinêke Qersî de saet 7.00ê sibayî ra heta 10.00ê şanî xebate kena, bi vatişê “ekonomî zaf xerab a” rewşa wayîrê karsazîyanê qijî ard ziwan û qalê astengîyanê ke cinîyan girewtişê azadîya ekonomîkî de ci dir rî bi rî manenê kerd.

 

‘Ganî heme cinî linganê xo ser o bivinderê’

 

Şengul Topçu dîyar kerd ke xoserbîyayîşê ekonomî yê cinîyan û hewldayîşê înan ê vindernayîşê lingan ser bingehê edaletê komelî yo û qetî kerd ke cuya xebatî tena destkewtêk şexsî nîyo, la eynî wextî de beşdarîyêk semedê keye û cimatî zî yo. Şengul Topçu wina va: “Ganî her cinî linganê xo ser o bivindero, ganî aye hewceyê tu kesî nêbo. Wexto ke ma dorê xo de ewnîyenê, cinîyê mexdur est ê, cinîyê bindestî est ê. Sey cinî, ma nê heq nêkenê. Ez wazena ke heme cinî linganê xo ser o bivinderê. Ez 17 serrî yo firina xo xebitnena. Ez saet 7.00ê sibayî dest bi xebate kena û saete 10.00ê şanî qedênena. Xebata ma zehmet a, la ganî cinî hêzê xo bimojnê. Lazim o ke ê mîyanê sîstemê xebatî de xo îfade bikerê.”

 

‘Cinî hema zî binê zordarîye de yê’

 

Şengul Topçu dîyar kerd ke bi xêrê qerardarîya cinîyan tu astengî çin a ke nêro vîyarnayîş û va ke zehmetîyanê ekonomî û zordarîyanê mîyanênî potansiyelê cinîyan sînordar kenê. Şengul Topçu wina dewam kerd: “Çîyêk ke nêro kerdiş çin o, heta ke ê xo peyser nêgîrê. Hetê ekonomî ra, ma nêeşkenê bi vayîya xo biroşê, ma bi vayî zaf kêm roşenê. Çi nan bo çi zî berardişê ma yê bînan, bêguman ma bi vayî kêm roşenê, la ekonomî zaf xerab a. Eke ekonomî rind biherikîyayîne, beno ke cinî nê zehmetîyan de nêbîyayîne. Mîsal, ma teber de vînenê; ez vanê ganî her kes bixebitîyo, ganî her kes bieşko linganê xo ser o bivindero, la bêguman no ekonomî de zehmet o. Ez eşkena nê keyeyî ser o zî vajî; hîn cinîyê ke mêrdeyê înan û babîyê înan nêverdenê, asteng kenê est ê. Ê bi hawayêk mîyanên zordarîye de yenê girewtiş. Ganî cinîyê bieşkê linganê xo ser o bivinderê û hewceyê mêrde û babîyê xo nêbê.”