Oznûr Deger

 

ŞIRNEX – Des serrî qetilkerdişê Pakîze Nayir ser o derbas bî ke cuya aye emrê ciwanî ra bi kede, xoverdayîş û têkoşînî de derbas bîye. Pêwa Pakîze Nayir bîya efsaneyêka gane zî, aye bi bawerîya bêpeynîya têkoşîno ke pey xo de verda, hişê ma de bêmerg bîye.

 

“Jenosîd şarê Botanî ser o yeno ferzkerdiş. Eke ewro vengê ma nêro eşnawitiş, beno ke siba zaf erey bo. Ez venga dewlete kena; wa bêrê hişê xo ser. Xoîdarekerdiş û xopawitiş heqê ma yo tewr bingehî yo û ma do fek nê heqan ra veranêdê. Ne qanûn, ne bawerî, ne zî heqêk semedê hêrişêko wina yo wehşî çin o. Ez venga her kesî ke ez eşkena biresî kena. Nê qîrayîşî bieşnawê, beno ke siba zaf erey bo. Bawer bikerê, eke Botan bi ser bikewo, do pêro merdimîye bi ser bikewo.” Nê vatişê peyên ê Pakîze Nayir bî. Nê vatişê pirrî xoverdayîş, serewedaritiş û bawerî yê.

 

Seserra ke semerê zihniyetê marjînalîzekerdiş û kolebîyayîşê cinîbîyayîş zehmet o, Rojhelato Mîyanên û Kurdistanî de cinîbîyayîş têkoşînî dir hemwate yo. Ala xoverdayîşî ya ke hetê cinîyanê serkêş ê têkoşîn û azadîye dir ameye neqlkerdiş, her ke şina berz bena. Pakîze Nayir yew a cinîya serkêş a ke bi têkoşînê xo erdanê Kurdistanî ke bi dej û xoverdayîş pirrî tarîx nuşta.

 

Qezaya Sîlopîyaya Şirnexî de qedexeyê vecîyayîşê teberî yê 14ê kanûne 2015ine ke ame îlankerdiş zaf merdimî ameyî qetilkerdiş. Proseso ke qedexe domyayîne de 4ê çeleyê 2016ine de endama Meclîsê Partî (PM) ya Partîya Herêmanê Demokratîkan (DBP) Sêvê Demîr, endama Partîya Demokratîk a Şaran (HDP) û aktîvîsta Kongreya Cinîyan a Azadan (KJA) Fatma Uyar û hemsereka meclîsê şarê Sîlopîya Pakîze Nayir bi guleyê ke wesayîtê zirxî ra ameyî rijnayîş ameyî qetilkerdiş. Hîrê cinîyê têkoşer vîrê şarî de ca girewtî.

 

Pakîze Nayir, yew ê cinîyanê ke mohrê xo da xoverdayîşî ro, pêwa 10 serrî dimayê qetilkerdişê aye zî, hema têkoşîn û xoverdayîş ma rê musnena.

 

Koçberîya emrê ciwanî de

 

Pakîze Nayir serra 1990ine de dewa Ziristanê ya qezaya Sîlopiya Şirnexî de ameye dinya. Keyeyê Pakîze Nayir ke emrê xo yê zaf ciwanî de yewine koçberî kerd, şîyî Nisêbînê Mêrdînî. Pakîze Nayir heta 6 serrîya xo Nisêbîn de, herêmêko bîn ê xoverdayîşê Kurdistanî de cuyaye. Dima ra newe ra agêrayîşe cayê dayîkbîyayîşê xo Sîlopiya kerd.

 

Pakîze Nayir ya ke Sîlopîya de dibistana sereyîne wend, tena 5 serran eşka tehemûlê dibistane bikero, dibistane bîye hacetê tewr gird ê asîmîlasyonî û dima fek dibistane ra verada. Dimayê dibistana mîyanênî teber ra qedêna.

 

Bi şexsîyetê xo yê kedkar yena nasnayene

 

Pakîze Nayir ya ke bi huyayîşê xo yê pirrî heskerdiş yena nasnayene, bi xoza xo ya kedkar zî yena nasnayene. Pakîze Nayir ya ke emrê ciwanî de xebatî musena, bi destpêkê rewî yê karî berpirsiyarîyêk gird gêna xo ser. Bi serran aye metropol û bajarê cîya yê Tirkîya de sey karkera ramitişî ya mewsimî xebitîya. Dimayê ke demêk sey karkera mewsimî xebitîyaye, newe ra agêrayîşe bajarê xo Sîlopîya kerd û kuafor akerde. Bi rayîrê karê xo debara keyeya xo kerdêne, Pakîze Nayir bi şexsê xo yê kedkar û fedakar ameyîne nasnayene.

 

Xoverdayîşê Kobanî cuya aye vurnaye

 

Pakîze Nayir semedê hêrişê DAIŞî yê Kobanî ser zaf tesîr bîye û cuyêka newî weçîna. Têkoşîn… Dima ra sey cinîyêka ciwan a kurde Pakîze Nayir tewrê çalakîyanê sîyasî û cimatî bîye. Bi destpêkerdişê perwerdeyê xo Pakîze Nayir demêko kilm de averşîyayîşêko gird bi dest kerd. Peynî de Pakîze Nayir sey Hemsereka Meclîsê Şarê Sîlopîya ameye weçînayîş, uca de heta nefesê xo yê peyêne têkoşînê xo domnaye.

 

‘Eke ewro vengê ma nêro eşnawitiş, beno ke siba zaf erey bo’

 

Pakîze Nayir ke rojê ke xidarîyê şerî resabî lûtkeyî de demo ke qedexeyê vecîyayîşê teberî dest pêkerd, 4ê çeleyî 2016ine koçê peyêne kerd. Heta o wext xo ver da ke biba vengê şarê xo û semedo ke vengê xo biresno dinya qîrîya.

 

Qîrayîşê peyêne yê Pakîze Nayir herêma Sîlopî ya ke şer û hêriş uca zêde bîyî, ercnayîşê aye yê bernameyêk televîzyonî de ameye bêmergkerdiş. Pakîze Nayir bernameyêk televîzyonî de qisey kerde û ci de wêrankerdişê şerî qal kerd û va: “Jenosîd  şarê Botanî ser o yeno ferzkerdiş. Eke ewro vengê ma nêro eşnawitiş, beno ke siba zaf erey bo. Ez venga dewlete kena; wa bêrê hişê xo ser. Xoîdarekerdiş û xopawitiş heqê ma yê tewr bingehîn o û ma do fek nê heqan ra veranêdê. Ne qanûn, ne bawerî, ne zî heqêk semedê hêrişêko wina yê wehşî çin o. Ez venga her kesî kena ke ez eşkena biresî. Nê qîrayîşî bieşnawê, beno ke siba zaf erey bo. Bawer bikerê, eke Botan ser bikewo, do pêro merdimîye ser bikewo.”

 

Aye semedê Pakîzeyanê neweyan bîye çilayêke roşnî

 

Pakîze Nayir ya ke cuya xo ya kilmî ya sîyasî de sanîyeyê bêhûmare tomar kerd, mîrasêk xoverdayîşî pey xo de verda ke tena hetê cinîyan ra nê, la eynî demî de hetê tutan ra zî yeno domnayene. Her çiqas dimayê qetilkerdişê aye Pakîzeyê neweyî zî virazîyayî, birayê aye bi nameyê tuta xo aye bêmerg kerd. Pakîze Nayir bîye efsaneyêka gane û aye bi bawerîya ke hişê merdiman de verda bêmerg bîye.