Îslamo demokratîk, Peymana Medîne ma rê çi qal kenê?
- 11:06 8 Çele 2026
- NAROJANE
Rozerîn Gultekîn
WAN – Endama DÎKî Dîlan Aydin mesajanê ke Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî serra 2014ine û rojanê vîyarte de şirawitibî ke serê Îslamo Demokratîkî de vindertibi ercnayîş kerd û va: “Îslamo Demokratîk de armanc no yo ke bêro mojnayîş şar û bawerîyê ke nê erdan ser o ciwîyenê, bi eynî metodî eşkenê pîya biciwîyê û cuyêka wina mumkin a. Roja ewroyîne de semedê pratîk û vatişê eksê nê, ne tehemûlê hemverê cîyayîyan, ne pêkerdiş, ne zî îmkanê têhet de ciwîyayîş ameyo awankerdiş.”
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî mesaj şirawit Yewine Kongreya Asayî ya Federasyonê Cigêrayîşê Îslamî ya Mezopotamyayî ke rojanê vîyarte de bi sloganê ‘Îslamê Demokratîkî de ver bi cimatê aştî û cimatê demokratîkî’ pê ame. Mesajî de îfadeyê sey ‘Îslamo Demokratîk azadîya cinîye, mîqyasê ekolojîk û têduştîya şaran gêno merkezê xo. Ancax no ercnayîşo demokratîk eşkeno semedê birînanê Rojhelatê Mîyanên bibo şîfa’ ameyê şuxulnayene. Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî 2014ine de zî mesajo şirawitibi Kongreya Îslamî ya Demokratîk a Kurdistanî de Îslamo Demokratîk ser o vindertibi. Endama Kongreya Îslamî ya Demokratîk Dîlan Aydin derheqê Îslamê Demokratîkî û Peymana Medîneyî de qisey kerd.
‘Armancê peymane awankerdişê cuya azad o’
Dîlan Aydin derheqê prosesê awankerdişê Peymana Medîneyî û rolê ci yê sererastkerdişê cuya cimatî de qisey kerd û va: “Peymana Medîneyî dimayê Zayîşî 622-624ine de ameye kerdiş. Bi serkêşîya Hz. Muhammed mabêne mislimananê Mekkî (Muhacir), mislimananê Medîneyî (Ensar), Yahudîyanê Medîneyî, Muşrîkanê Medîneyî û bawerîyê cuda yê ke Medîne de ciwîyenê de ame kerdiş. Peymana Hz. Muhammedî Yahudî, Misliman, Pagan û qebîleyê ke bajar de ciwîyenê hewêneno. Bi armancê peynîardişê şeranê mabêne qebîleyê Hazrec û Evsî ke Medîneyî de cîmatê Yahudî, Misliman û Pagan binê sîwanêk de ameyê komkerdiş û semedê her yewî berpirsiyarî û pare ameya dayîş. Armancê peymane o bî ke pêro bawerî mîyanê aramî û azadîye de biciwîyê.”
‘Semedê ercnayîşê şaş yê Îslamî îmkanê cuya pîya nêameye awankerdiş’
Dîlan Aydin dîyar kerd ke ewro semedê ercnayîşê şaşî Îslam bîyo hacetê îqtîdarî û bale ant ser nuqteyê muhîm ê Peymana Medîneyî û va Îslam yewbînan ra dûr nêkeno yew keno. Dîlan Aydin nê çî qal kerd: “Misliman û Yahudî do mîyanê aştîye de biciwîyayîne. Do hemverê hêrişanê teberê bajarî pîya bajar bipawitêne. Yahudî do dînê xo de azad bîne. Pênêkerdişan de do Hz. Muhammed sey hakem biameyîne qebûlkerdiş. Her cimat do herême xo ra berpirsîyar bibayîne. Na peymane ra çîyo yeno famkerdiş no yo; Hz. Muhammed bi nêzdîbîyayîşê merdimayî û metodêk jîyatî cîmatê uca ardo têhet. Tîya de nuqteya ke lazim a bêro famkerdiş na ya; Pêxemberê Îslamî bajar ardo sewîyeya ke merdim eşkeno uca biciwîyo; labelê çi heyf ewro semedê vatiş û pratîkê eksê nê îmkanê ciwîyayîşêk pîya nêameyo awankerdiş.”
Mesajê Abdullah Ocalanî: Îslamo Demokratîk
Dîlan Aydin bale ant mesajê Abdullah Ocalanî yê 2014ine û yê nêzdî şirawito ke Îslamo Demokratîk ser o vinderto û wina ard ziwan: “Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî 2014ine de pêşnîyaz kerd û pêşnîyazê ey ser Amed de yewine kongreya Îslamê Demokratîkî pê amî û di rojî dewam kerd. Binê sernameyanê ‘Peymana Medîneyî’, ‘Îslam de formê zalim, mazlum, edaletî’, ‘Rojhelatê Mîyanên de aştî û çareserîya problemê kurdî’, ‘Îslam de şer, huqûq û awankerdişê aştîye’, ‘Îslam de cayê cinîye’ roniştişî pê ameyî. Bi pêşnîyaz û analîzanê kûr ê Abdullah Ocalanî Kongreya Îslamî ya Demokratîkî ameye awankerdiş. Armanc o bî ke bêro mojnayîş bawerî û şarê ke nê erdan ser o ciwîyenê bi eynî metodan eşkenê têhet biciwîyê.”
Îslamo Demokratîk û Konfederalîzmê Demokratîk
Dîlan Aydin peynîya qiseykerdişê xo de va Konfederalîzmo Demokratîk û Îslamo Demokratîk yewbînan ra cîya nîyê û cuya pêroyî pêşnîyaz kenê. Dîlan Aydin wina va: “Ganî têkilîyê Îslamo Demokratîk nê heqîqetê tarîxî dir bêro awankerdiş û nêzdîyê bîyayîşê ci bêro awankerdiş û ercê merdimayî ke eşkeno bêro cuyayîş bêro pawitiş. Konfederalîzmo Demokratîk zî bi eynî armancî şertê ewroyî de eşkeno bêro caardiş û wayîrê eynî armanc û nuqteyê pêroyî yo.”
