RIHA - Avûkate Dîcle Aksu va ke semedo ke dewlete game nêerzena, şarî dir bêbawerî virazîyena û wina va: “No proses reformanê klasîkî ra zêde sey demêk derbazbîyayîşî eşkeno bêro pênasekerdiş. Tena semedê şarê kurdî nîyo, semedê şarê Tirkîya zî ganî gamê asayîşî bêrê eştiş.”

 

Hemverê problemê kurdî 50 serrî yo her cayê Kurdistanî de şerê taybet û şerê germ ameyo domnayîş. Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî nê prosesî de zaf reyan semedê adirbestî û awankerdişê zemînê aştîye game eşt. La her rey cewab nêame dayîş û netîceyê ci giranêr bîyî. Pêwa nê şarî fek waştişê aştîye ra veranêda. Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî 27ê sibata 2025ine de vengê “Aştî û cimatê demokratî” kerd û a roja ra hem Abdullah Ocalan û hem rêxistine zaf gamî eştî. Meclîs de komîsyonêk ame awankerdiş û serrastkerdişanê qanûnî yê ke ganî dimayê roşanî bikewtêne cuye hema nêameyî kerdiş. Pêwa yew serre û nîm prosesî ser de vîyart hema dewlete game nêeşta.

 

Endama Komeleya Huqûqnasanê Semedê Azadîye (OHD) Dîcle Aksu derheqê serrastkerdişanê ke babeta vatişî de yê de qisey kerd.

 

‘Nêeştişê gaman bêbawerî zî zêde kerd’

 

Avûkate Dîcle Aksu va ke dimayê veradayîşê çekan, semedê nêcaardişê prosesê huqûqî cimatî dir bêbawerîyêk pîl virazîya û va: “Semedê dergkerdişê prosesî şarî dir bawerî vîndî bî. Dimayê roşanî yeno pawitiş ke serrastkerdişanê huqûqî bêrê kerdiş. Sozêk wina ame dayîş. La hema çîyêk nêame kerdiş. No zî nîşan dano ke dewlete çîyê ke vana bica nîyana. Nê semedî ra zî bawerîya şarî pê nêmanena.”

 

‘Proses bi reforman sînordar nîyo’

 

Dîcle Aksu eşkera kerd ke proses tena bi reforman sînordar nîyo û wina dewam kerd: “Hewcedarîyê vurîyayîşêk huqûqî yê hîra est o. Ma nê prosesî reformêk klasîkî ra zêde sey demêk derbazbîyayîşê edaletî eşkenê biname bikerê. Ganî mexdurîyetî bêrê destgirewtiş, dima ra derheqê heqê azadîya fikrî û fehmî, rêxistinbîyayîşî û sîyasetî de serrastkerdişî bêrê kerdiş. Ganî derheqê serrastkerdişan de mekanîzmayêk kontrolî bêro awankerdiş.”

 

Dîcle Aksu wina qedêna: “Nê qanûnî sey serrastkerdişêk asayîşî nîyê, sey serrastkerdişanê ke peymana komelî pênase kenê eşkenê bêrê ercnayîş. Ganî yê ke tewrê prosesê çekveradayîşî bîyî, tepişteyanê sîyasî û dima ra cimatê kurdî bêrê destgirewtiş. Rîskê tewr pîl ê averşîyayîşê prosesî, vîndabîyayîşê paştîdayîşê komelî yo. Nê semedî ra rîskê tewr pîl qelsbîyayîşê bawerîya cimatî yo. Nê prosesî de paştîdayîşê ma yê tewr pîl cimat o. Eke cimat nê paştîdayîşî bianco averşîyayîş zî zehmet beno. Proses bi lez biherikîyo do ancî newe ra bawerî bêro qezenckerdiş.”