Cinîyê Dêrsimî: Ma madenan nêwazenê

  • 09:30 2 Gulane 2026
  • NAROJANE
Devrîm Findik
 
STENBOL - Îtirazê bi serkêşîya cinîyan hemverê projeyanê ke xozaya Dêrsimî çin kenê, her şino pîl beno. Cinîyan dîyar kerdî ke ê Munzurî ra heta Duzgun Babayî do fek pîrozîyanê xo ra veranêdê û venga pîlkerdişê têkoşînê hembeşî yê hemverê talanî kerdî.
 
Dêrsim de bi serran bi projeyanê HES, awbend, maden û projeyanê enerjîye xoza yena çinkerdiş û texrîbatêk pîl xoza ser o pê yeno. No eynî wextî de sey hêrişêk hemverê bawerî, vîr û komelê herême zî yeno dîyayîş.
 
Veşnayîşê daristanan heta madenan, HESan ra heta projeyanê GESan, bi polîtîkayê asayîşî hewl danê herême ancî şekil bikerê û bêmerdim biverdê.
 
Şarî hemverê nê hêrişan îtirazê “waştişê ma çin o, ma qebul nêkenê” berz kenê û pawitişê kultur, wareyê cuye û xozayî wazenê.
 
Cinîyê ke hemverê talanê xozaya Dêrsimî têkoşîn kenê derheqê mesela de ajansê ma rê qisey kerdî.
 
‘Ma destûr nêdanê talanî’
 
Îdarekara Komeleya Dêrsimîjan a Anadolu Yakasî ya Stenbolî Aliye Agbayir va ke şarê Dêrsimî 1938ine ra heta nika zordarî vîna yo û îqtîdar hewl dano kulturê Dêrsimî çin bikero. Aliye Agbayir eşkera kerd ke îqtîdar rijîyayîş tewr pîl bawerîye ser o keno û va: “Bi serran ma semedê pawitişê xoza, bawerî û kulturê Dêrsimî têkoşîn kenê. Ma Pilumur de hemverê projeyan de vindenê. Ma yew kes bê zî ma do xoza û bawerîya xo bipawê.”
 
‘Madenî nêeşkenê bikewê Dêrsimî’
 
Sunda Ozdemîr zî wina ard ziwan: “Ez HESan, MESan fehm nêkena. Ez Dêrsim ra ya. Ez tuta Dêrsimî ya. Ma semedê herra xo xozaya xo her çî kenê. Madenî nêeşkenê bikewê Dêrsim. Ma destûr nêdê ke kes dest bidê herra ma.”
 
‘Ganî ma xoverdayîşê pêroyî rê bivurnê’
 
Sereka Komeleya Derûdorî yê Munzurî (MÇD) Hatun Esen zî va ke têkoşînê ekolojîye de cinîyan cepheyê verêne de ca gênê û Dêrsim de zî cinî serkêşê nê têkoşînî yê. Hatun Esen wina va: “Cografyaya Dêrsimî dir mîyanê merdiman de îrtîbatêk xurt virazîyeno. Cinî Dêrsimî verê ra zî xozaya xo pawenê û cepheyê verêne de têkoşîn kenê. Hemverê talanî têkoşîn kenê. Ganî her kes verê xo bido Dêrsim û bêrê têhet.”
 
‘Ganî ma hemverê talanî vengê xo berz bikerê’
 
Baskê Ekolojîye û Cinîyanê Federasyonê Meclîsanê Sosyalîstî (SMF) ra Elvan Ozerî zî bale ant talanî ser û wina va: “Nê projeyî manaya çinkerdişê kultur, xoza û cografya danê. Gelîyê Dêrsimî, Dêrsim bi xo yê. Munzur semedê ma muhîm o. Munzur çin bibo, Duzgun Baba çin bibo Dêrsim çin o. Ganî ma vernîya nê bigîrê. Cinî nêverdê ke kes dest bido Munzur. Ganî ma hemverê talanî vengê xo berz bikerê.”