ÊLIH - Demêk ke munaqeşeyê qanûnê çarçewa yê Prosesê Aştî û Cimatê Demokratîkî dewam kenê, keyeyê tepişteyan hemverê ferzkerdişê "tobeyî" reaksîyon nîşan dayî û dîyar kerdî ke veradayîşê tepişteyan semedê qerarê Heyetê Îdarî û Taqîbkerdişî erey kewenê. Keyeyan waştişê veradayîşê tepişteyanê nêweşan kerd.

 

Demêk ke munaqeşeyê qanûnê çarçewayî yê Prosesê Aştî û Cimatê Demokratîkî dewam kenê, derheqê veradayîşê tepişteyanê sîyasî de gamê somutî nêameyî eştiş. Zîndanan de cezaya tepişteyanê ke demê veradayîşê înan ameyo, bi qerarê Heyetê Îdarî û Taqîbkerdişî yenê dergkerdiş. Keyeyê tepişteyan waştiş kenê ke dewlete hemverê ferzkerdişê "tobeyî" û binpaykerdişê heqanê weşîye yê tepişteyanê nêweşan tedbîr bigîro.

 

Mehdiye Topkan, cinîya Şukru Topkanî, ke bi tohmetê "endambîyayîşê rêxistine" 18 serrî cezaya zîndanî ci ser o birîyaya, dîyar kerd ke aye nêwazena êdî ciwanî bimirê û ê aştî wazenê û va: "Dewlet Bahçelî va 'Bêrê ma aştî bikerê.' La mi bawer nêkerd. Bawerîya mi bi ma, şarê ma û Rayberê ma esta, la ez bawerîya xo dewlete rê nêana. Ê her wext ma xapênayî. Verê vatêne 'Wa bêrê, teslîm bibê û ma do proses bidê destpêkerdiş.' Hewt hevalî ameyî. Ê înan girewtî û eştî zîndan. Ê hema zî zîndan de yê. Heta nika 50 hezar kesî dinyaya xo bedelnayî. Ma nika aştî wazenê. Lazim o ke ê tepişteyê zîndanan serbest verabidê. Zilmê ke ma ser o kerdo bes o."

 

'Poşmanî yena ferzkerdiş'

 

Mehdiye Topkan bale ant muameleyê keyfî  û va: "Kesêk ke 30 serrî yo zîndan de yo rê vanê 'Bê vaje ez poşman a'. Kesê ke 30 serrî yo zîndanî de yo çira wurzeno û vano 'poşman a'? 30 serrî yo zîndanî de yo û cezaya xo xelas kerdo. Semedê ke nêvatî 'poşman a' û teslîmê dewlete nêbîyî, nêyenê veradayîş. Bi vatişêko bîn tepişte bi muameleyê keyfî rî bi rî yê."

 

15 kesî karantîna de yê

 

Mehdiye Topkan qetî kerd ke lazim o tepişteyê nêweşî bêrê veradayîş û va: "Lazim o tepişteyê nêweşî bêrê veradayîş û dermankerdiş. Zîndan de ewnîyayîşê înan nêyeno kerdiş. Eke ê bêrê veradayîş, tewr tay keyeyê înan şenê biewnê înan ra û înan berê nêweşxane semedê dermankerdişî. Semedê ciwanan heyf o. Pîlkerdişê tutêk xo ra zehmet o. Eke dewlete ê tutî zîndanî de bi dermankerdişê keyfî bikişo, no çîyêko tehluke yo. Mêrdeyê mi va ke ê û hevalê xo berdîyayî nêweşxane. O vat ke 15 hevalê ci bi nêweşîya tuberkulozî yê û netîce heta di aşmî nêyenê dayîş. Ey va ke 15 hevalê ci karantîna de yê. Ê sey her rey baş asayîne. Demê darbeyê leşkerî yê 12ê êlule de ame girewtiş, verê semedê rutubetî bronşît ci dir bî û dima vurîya astim."

 

'Lazim o dewlete game bierzo'

 

Mehdiye Topkan wina dewam kerd: "Ma wazenê tepişteyê nêweşî, yê ke pêwa ke tu suc nêkerdo zî hema tepişte yê û yê pîrî serbest bêrê veradayîş. Bi rastî, ma wazenê ke heme bêrê veradayîş, la nêyenê veradayîş. Ma nika wazenê ke dewlete gamêk bierzo."

 

Ferzkerdişê cezaya hucreyî

 

Mulkiye Aslan dîyar kerd ke tutê aye Dogan Aslan 2022ine de ameyo girewtiş, dîyar kerd ke Dogan Aslan 6 serrî yo zîndanî de yo û cezaya muebbetî girewto. Mulkiye Aslan sewbîna dîyar kerd ke Dogan Aslan Wan ra semedê Erzurumî ameyo sirgûnkerdiş û va: "Wexto ke ê sirgûn kerd, agahî nêdayî ma. Wexto ke ey her hewte demê asayî de telefon nêkerdêne, mi telefonê zîndanî kerdêne. Mi persayîne çira telefon nêkenê. Her rey sebebê sey 'hucreya ci vurîyaya, ma nêşenê tu agahîyî bidê şima' dayêne. Hewteyêk dima, ma fam kerd ke o sirgûnê Erzurumî ameyo kerdiş. O nêzdîyê serrêk o hucreyêk kesêk de yeno girewtiş. Nêzdîyê aşmêk verê, ey rê qedexe kerdî ke o telefon bikero. Hîrê yan çar roje verê, wexto ke o hema hucre de bi, cezayêko bîn ê hucreyî ci ser o birîya. Sebebê ey ma rê nêvatî. No muameleyêk bi temamî keyfî yo. Wexto ke ma tutanê xo ra xebere nêgînê, ma zaf xemgîn benê, mereq kenê."

 

'Cigêratîşê zitî ferz kenê'

 

Mulkiye Aslan dîyar kerd ke heqê weşîyeyî yê tutê aye yeno binpaykerdiş û cigêrayîşê zitî înan ser o yeno ferzkerdiş û va: "Girewtişê tutanê ma bi xo binpaykerdişê heqan o. Û dewlete keyeyê ma zî wêran kena. Pêwa bîyayîşê zîndananê bajaranê ke ma uca ciwîyenê, ê tutanê ma şirawenê cayanê dûran. Wexto ke ma şinê înan vînenê, ma hem hetê pere ra hem zî hetê hîsî ra zehmetîyanê pîlan vînenê. Ma bi rojan rayîrî ser o vîyarnenê. Heqê weşîye yê tutê ma zî yeno binpaykerdiş. Ma des rey muracat kenê, la ê tena muracatê yewindesine de benê nêweşxane. Ê bi kelepçekerde benê nêweşxane. Muayeneyê kelepçekerde û cigêrayîşê zitî înan ser o yenş ferzkerdiş. Heta cigêrayîşî zitî ma ser o zî yeno kerdiş. Wexto ke ma red kenê, munaqeşe û alozî vejîyenê orte."