MERKEZÊ XEBERAN - Endama Konseya Rayraberdişî ya KJKyî Çîgdem Dogu vat ke seba prosesî ganî Rayber Apo şertanê tesîrdar û azadan de rol bigîro û ard ziwan ke nêzdîbîyayîşê dewleta tirke û hukmatê AKPyî yê wextvîyarnayîşî rîskanê cidîyan xo de hewêneno.

 

Endama Konseya Rayraberdişî ya KJKyî Çîgdem Dogu bernameyê taybetî yê televîzyonê Medya Haberî de derheqê Prosesê Haştî û Komelê Demokratîkî û şîdetê vera cinîyan de erjnayîşî kerdî. 

 

Çîgdem Dogu vat ke proses tena meseleya bêçekbîyayîşî rê nêyeno ardene war, ganî çareserîya demokratîke ya meseleya kurdan û demokratîkbîyayîşê Tirkîya pîya bêrê qiseykerdene û ard ziwan: “Proses cayê xo de vindeno, bi awayêko aktîf nêşino la nêxeripîyeno zî. Wextvîyarnayîş xeterêko zaf gird o. Yeno vatene ke Rayber Apo şîyo cayêko newe la o ca zî dewamê statuyê zîndanî yo. Manaya cayê neweyî tena na eşkena bibo ke Rayber Apo Heyetê Haştî û Sîyasîbîyayîşî de sey koordînator bi awayêko aktîf rol bigîro, rojnameger, akademîsyen û sîyasetmedaran reyde bipêdîyo û fikrê ey biresê beşanê tewr hîrayan. La nînan ra tu çî nêame kerdene. Bê ke Rayber Apo azad bibo şertê averşîyayîşê prosesî çin ê.”

 

‘Haştî zerar nêdana tu kesî, Tirkîya hîna zêde kena gird’

 

Çîgdem Dogu vat ke badê şerê 50 serran her di hetan de ters û verhukmî est ê û seba komelkîbîyayîşê haştî ganî atmosfer bibedilîyo û ard ziwan: “Ma bawer kenê ke eke Rayber Apo bieşko raya pêroyî ya Tirkîya rê qisey bikero, şarê Tirkîya do Rayberîye û komara demokratîke fehm bikerê. Ma nêwazenê Tirkîya parçe bikerê. Haştî zerar nêdana tu kesî, Tirkîya hîna zêde kena gird. La hukmatê AKPyî de tersêk est o. Dewletêk ke problemê xo yo tewr bingeyin çareser nêkerdo, do senî stratejîya wayîrîya herêmkî awan bikero? Nêzdîbîyayîşê ‘ma înan bêçek bikerê, temam o’ zaf teng û tehlukedar o. Şer dewlete, hukmat û sîyasetî de warê rantî zî viraşt; eke haştî bibîyêne ma hende dizdîye û rijîyayîş nêdîyêne. Ganî na mesele bi nameyê xo bêra namekerdene: na meseleya kurdan a, meseleya demokratîkbîyayîşê Tirkîya ya. Meseleya kurdan zafqat a, Rojawan, Sûrîye, Başûr, Iraq, Rojhelat û Îranî eleqedar kena; coka ganî herkes rolê Rayber Apoyî yê koordînatorîya haştî û sîyasîbîyayîşî sey raştîyêka fermî û meşrû bivîno. Ganî gamî lez bibê. Demokrasî û haştî do herkesî rê bido qezenckerdene, wa kes înan ra nêterso.”

 

‘Eke ciwanî mîyanê komelî de rêxistin bibê eşkenê îqtîdarî zî birijnê’

 

Çîgdem Dogu vat ke têgêrayîşê ciwanan ê welatanê cîyayan ê dinya îtîrazêko komelkî yo muhîm ê vera sîstemê sîyasî yê nikayênî mojnenê û ard ziwan: “Weçînayîşê Brezîlya û Amerîka de şaran mesajî dayî; şarê Amerîka Trumpî ra va ti nêeşkenî bi tenya wina rayberî bikerî. Sirbîstan de têgêrayîşê wendekaran kewt mîyanê komelî, hesab îqtîdarî ra persa, îqtîdar rijna û lîsteya ciwanan qezenc kerde. No ma rê rayîr mojneno: eke ciwanî mîyanê komelî de rêxistin bibê eşkenê îqtîdarî zî birijnê. Vanê ‘rastgirî berz benê’ la raştî na ya ke qewetê çepgir, sosyalîst, femînîst û ekolojîstî nêeşkayî rêxistinbîyayîşêko pêt bivirazê; coka ganî ma hîna zêde rêxistin bibê.”

 

Çîgdem Dogu derheqê COP31î de vat ke sîstemê kapîtalîstî hem xirabîya tewr girde keno hem zî sey tewr rindî bazar keno û pers kerd: “COP31 do vera endustrîyalîzm û şîrketanê madenan tepş bigîro? Do fikrê şaranê herêmkîyan bigîro? Beşo muhîm ê Şerê Dinya yo Hîrêyin şerê endustrîyel o; eskerî çin ê la bi mîlyonan merdişî est ê.”

 

‘Nika wextê xopawitişê cinîyan o, wextê awankerdişê cuya azade yo’

 

Çîgdem Dogu ard ziwan ke şîdetê vera cinîyan bi serebûdanê ferdîyan nêyeno îzahkerdene, hetê sîstemê camêrdserdestî ra yeno berhemdayene û vat: “Rayberîye va cinî problem nîya, problemê camêrdîya serdeste est o. Ganî ma adresî rind nîşan bidê: dewleta neteweyî, endustrîyalîzm, sermîyan û kolonyalîzm. Cinîyan tena bi têkoşînê vera şîdetî nêro mendene; wezîfeyê ma yê awankerdişî zî est ê. Ganî cinî peymanê xo yê exlaqî û estetîkî bi xo bivirazê, komunanê weşî, perwerde, huner û keyeyanê demokratîkan ronê û xopawitişê xo bivirazê. Cinîyê ciwanî wa taxanê xo de grûbanê xopawitişî virazê û yewbînan bipawê; eke yew bidê cinîyêk ro ma zî des bidê ro. Ma sey KJK 25ê Teşrîna Peyêne rê muhîmîyêka taybete danê; nameyê hemleya ma ‘Nika Wextê Cinîyan o’. Nika wextê xopawitişê cinîyan o, wextê awankerdişê cuya azade yo. Wa aşma teşrîna peyêne bi têkoşînê azadîya cinîyan bivîyaro.”