Neslîhan Kardaş

 

ŞIRNEX - Şahida Newroza 1992ine ya Cizîrî ke zêdeyêr 100 kes tîya de ameyî kiştiş, va: “Ma do ancî meydanê Newroze de bê, ma do ancî xo ver bidê.”

 

Kurdistanî rê Newroze sembolê bîyayîşî ya, tewr xurtê îfadeyê ruhê xoverdayîşî û nasnameyê kulturî ya. Adirê taviste vurîyayîşêk tarîye ra ver bi roşnayî yo. Kurdî, her cayê dinya de, her serre adirê Newroze tafînenê. Eynî wextî de Newroze xoverdayîşê şarê kurdî temsîl kena. Newroza 1992ine sey Newroza tewr bigonî tarîxî de ca girewte. Cizîr de bi hezaran kesî cayê cîyayan de ameyî têhet û ver bi meydanê pîrozbayî şîyî. Helîkopter û wesayîtê zirxî ra gule welatijan ser o rijnayî. Pêwa nê, adirê Newroze ame tavistiş. Goreyê qeydê fermîyan, hêrişan de 57 kes ameyî kiştiş, la goreyê vatişanê şahidan, na hûmare 100 ra vîyarta. Bombavaranê ke merkezê Şirnexî de dest pêkerd, hîrê rojî dewam kerd. Heta otêla ke rojnamegerî tîya de mendêne zî ame gulevarankerdiş. Hatîce Katar ya panc serrî û Mehdî Gûngeno new serre bi sebebê ke ê “endamê PKKyî” yê ameyî kiştiş.

 

Serra 1992ine ra tepîya, pêwa heme dejê xo, şarê Cizîre ne dest tavîstişê adirê Newroze verda û ne zî xoverdayîşê xo terk kerd. Newroze ancî reyke bîn înan rê bîya sembolê xoverdayîşî. Emser, bi eynî ruhê xoverdayîşî, şarê Cizîrî do 22yê adare de ver bi meydanê pîrozbayîyê Newroze biherikîyo.

 

Cinîyê ke şahidê Newroza tarîxî ya 1992ine ya Cizîrî bî, çîyê ke a roja de bîyî ajansê ma rê vatî.

 

‘Ma heqê xo waştêne’

 

Şahida pîrozbayîyanê Newroza 1992ine Hanim Gul ke o wext 24 serrî bî, dîyar kerd ke ê semedê Newroza 1992ine zaf kêfweş bî, sey her serre ke şîyî pîrozbayî û ard ziwan ke her kes, tutan ra bigîre heta girdan, pîrozbayîyanê Newroze de amade bî, xo ver dayî û pêwa heme zordarîyan sereyê xo nêtewênayî. Hanim Gul va: “Ma kuçeyan de rayîr ra şîyîne, hewl dayîne ke biresê cayê ke Newroze uca de biameyîne pîrozkerdîş. Adirê Newroze taviste bî. Ma dorê adirî de govende kerd. Xoverdayîşê ma o wext zaf pîl bî. Ma sereyê xo nêtewêna. Sey her kesî, ma heqê xo waştêne.”

 

Berîvan û Cizîr

 

Hanim Gul dîyar kerd ke wexto ke govende kerdêne ameyî gulevarankerdiş û wina dewam kerd: “Her kes ver bi hetanê cîyayan vila bî. Hînî ameyî kiştiş, hînî ameyî tepiştiş. Yê ke mendî Dortyolî de reyke bîn  ameyî têhet. Uca de, ancî rayîrê ma girewtî. Her kesî wesayîtê zirxî ser o bar kerdêne û berdêne. Pêwa her çî, ma xo ver da. Her çiqas ma kuçeyan de vila bîbî zî ma her wext demêk de eşkayîne bêrê têhet.

 

Ma ancî nêzdîyê goristanî kom bî, eşkerayîyêke ameye dayîş û ma dest bi govende kerd. Uca de ancî hêriş kerdî û gule ma ser o rijnayî. Yew cinî bi kefîya spî serê govende gêrayîne. Aye Berîvane bî… Berîvane zî o hêrişî de milê xo ra birîndar bî. Na rey, ma heme vila bîyî û yewbînan ra cîya bîyî. Pêwa qetlîamî, ma bi qerardarî bî ke xo ver bidê. Ma peyser game nêeştî. Ê wesayîtê leşkerî ma ser o remnayîne.”

 

‘Ma do ancî xo ver bidê!’

 

Hanim Gul ke dîyar kerd tuta aye ya çewres rojî estbî, va ke aye tutaya xo keyede verdaya û semedê Roşanê Newroze şîya meydan û wina dewam kerd: “Ez serê sibayî keye ra vejîyaya, şan de bî, la ancî zî mi nêeşkayîne biresî keye. Ma bi hawayêk bi rayîrê kuçeyê taxe resayî keye. Pêwa heme zehmetîyan zî ma hema zî xo ver dayîne. O wext, pêwa heme zordarîyan, her kes ver bi meydanî şîyîne. Ma do ancî xo ver bidê, ma do ancî rolê xo kay bikerê.”

 

‘Ma wazenê meydan pirr bibo’

 

Hanim Gul qiseykerdişê xo wina qedêna: “Ma do ancî meydanê Newroze de bê, ma do ancî xo ver bidê. Ma wazenê ke şar bikewo meydanan, wa meydan pirr bibê. Wa heme dinya ma bivîno û bizano ke şarê kurdî est o. Ganî ma ancî tarîx binusê.