ANKARA - DEM Partili heyetin katıldığı İrlanda çalışma ziyaretine ilişkin açıklama yapan DPI, kadınların barış müzakerelerinde doğrudan temsil edilmesi ve İrlanda deneyiminin Türkiye’deki yeniden entegrasyon sürecine katkılarının değerlendirildiğini belirtti.

 

Demokratik Gelişim Enstitüsü (DPI), 23-26 Eylül tarihleri arasında Belfast ve Dublin’de gerçekleştirilen Uluslararası Karşılaştırmalı Değişim Programı’na ilişkin yazılı açıklama yaptı. Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Sözcüsü Ayşegül Doğan ile Merkez Yürütme Kurulu (MYK) ve Kadın Koordinasyonu üyesi Derya Arslan’ın da katıldığı programda, İrlanda barış sürecindeki kadın deneyimleri ve bu deneyimlerin Türkiye’de yürütülen sürece olası katkıları ele alındı.

 

Geçtiğimiz haftalarda DPI, Türkiye’den farklı siyasi partilerin kadın milletvekilleri ve sivil toplum temsilcilerinin yer aldığı heyet, 1998 yılında imzalanan Hayırlı Cuma Anlaşması’nın şekillenmesinde rol oynayan, anlaşmanın uygulanmasını destekleyen ve çatışmalı dönemi deneyimleyen isimlerle bir araya gelmişti.

 

Programda, kadınların barış süreçlerinde yalnızca temsil edilmesinin değil, müzakere ve karar alma mekanizmalarında etkin rol üstlenmesinin önemi üzerinde duruldu. Kadınların geliştirdiği iş birliği mekanizmaları, siyasi katılımın önündeki engellerin aşılması için yürütülen çalışmalar ve bu deneyimlerin günümüze uzanan etkileri değerlendirildi.

 

Belfast’ta barış sürecinin aktörleriyle görüşmeler

 

Belfast’taki program, Falls Road bölgesinde gerçekleştirilen saha ziyaretiyle başladı. Coiste ev sahipliğinde düzenlenen panelde, çatışmanın farklı taraflarından katılımcılar kendi deneyimlerini paylaştı.

 

Europa Hotel’de gerçekleştirilen yuvarlak masa toplantısına Kuzey İrlanda Kadınlar Koalisyonu’nun kurucu üyelerinden ve Kuzey İrlanda Meclisi eski Başkan Yardımcısı Jane Morrice, University College Dublin (UCD) Barış ve Çatışma Araştırmaları Merkezi Direktörü Dr. Dawn Walsh ve Kuzey İrlanda İnsan Hakları Komisyonu’ndan Tara Grace Connolly katıldı.

 

Toplantıda, kadınların İrlanda barış sürecindeki rolü ve siyasi karar alma mekanizmalarına kurumsal katılımının önemi üzerine değerlendirmeler yapıldı.

 

Sinn Féin ve Meclis Kadın Grubu ile buluşma

 

Program kapsamında heyet, Sinn Féin Ulusal Başkanı Declan Kearney ile de bir araya geldi. Stormont’taki Parlamento Binaları’nda faaliyet yürüten Kuzey İrlanda Meclisi Kadınlar Grubu (Women’s Caucus) ve Kuzey İrlanda Ofisi temsilcileriyle de görüşmeler gerçekleştirildi.

 

Görüşmelerde, kadınların siyasi süreçlere katılımını güçlendiren mekanizmalar ve farklı siyasi partilerden kadınların ortak çalışma deneyimleri ele alındı.

 

İrlanda’nın eski Başbakanı Bertie Ahern ile görüşme

 

Programın Dublin ayağında heyet, İrlanda Ulusal Kadın Konseyi temsilcileriyle bir araya geldi. Görüşmede, Tüm Ada Kadınlar Forumu’nun (All-Island Women’s Forum) çalışmaları hakkında bilgi alındı.

 

Heyet ayrıca İrlanda’nın eski Başbakanı ve DPI Uzmanlar Konseyi üyesi Bertie Ahern ile görüştü. İrlanda Dışişleri Bakanlığı Barış ve İstikrar Birimi yetkilileri ise ülkenin Kadınlar, Barış ve Güvenlik alanındaki 2025-2030 dönemini kapsayan Dördüncü Ulusal Eylem Planı hakkında bilgilendirmede bulundu.

 

Kadınların müzakere masasında doğrudan temsili

 

Program boyunca kadınların barış süreçlerindeki etkisini güçlendiren ve kalıcı hale getiren kurumsal mekanizmalar üzerinde duruldu.

 

Müzakere masasında doğrudan temsil, bağımsız komisyonlar, siyasi partiler arası kadın grupları ve tüm adayı kapsayan sivil toplum platformları, kadınların barış süreçlerine katılımını destekleyen mekanizmalar olarak değerlendirildi.

 

Kadınların yalnızca müzakere süreçlerinde değil, alınan kararların uygulanmasında ve barışın sürdürülebilirliğinin sağlanmasında da etkin rol üstlenmesine yönelik İrlanda deneyimleri ele alındı.

 

Türkiye’deki yeniden entegrasyon süreci de gündeme geldi

 

Görüşmelerde, İrlanda barış deneyiminin Türkiye’deki yeniden entegrasyon çerçevesinin toplumsal cinsiyet boyutuna sağlayabileceği katkılar da değerlendirildi.

 

Kadınların barış ve çözüm süreçlerine katılımını güçlendiren kurumsal mekanizmalar üzerinde durulurken, İrlanda’daki deneyimlerin Türkiye açısından taşıdığı önem ele alındı.

 

Programda ayrıca Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Komitesi (CEDAW) ile önümüzdeki dönemde yürüteceği çalışmalar da değerlendirildi.