Bûşra Turan

 

AGİRÎ - Ji TJA'yê Berîvan Zatsan li ser astengiyên li pêşiya Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk û pêşketinên li Rojhilata Navîn axivî û got, "Qonaxa ku pêvajo ber bi wê ve diçe dê çarenûsa Rojhilata Navîn diyar bike. Çareserî perspektîfa ku Birêz Abdullah Öcalan pêşkêş dike ye," û xwest ku gavên berbiçav bi lez û bez werin avêtin.

 

Neavêtina gavên qanûnî û berbiçav ên hikûmetê di "Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk" a ku ji hêla Rêberê Gelê Kurd Abdullah Öcalan ve hatiye destpêkirin de û pêşveçûna hêdî ya pêvajoyê nîqaşan kûrtir dike. Tevî gavên ku Tevgera Azadiya Kurd avêtine û îradeya wê ya bêçekbûnê jî bêdengiya hikûmetê, pêla şer li Rojhilata Navîn û zimanê polarîzasyonê yê zêde dibe zemîna aştiyê qels dike. Di vê çarçoveyê de, bangên ji bo civakîkirina pêvajoyê, bidestxistina aştiyeke mayînde û pêwîstiya bilez a avêtina gavan ji bo pêşîgirtina li dubarebûna ezmûn û êşên berê zêde dibin.

 

Aktîvîsta Tevgera Jinên Azad (TJA) Bêrîvan Zatsan, di çarçoveya vê pêvajoyê de pêşketinên siyasî yên li Tirkiye û herêmê, hevsengiya hêzê ya li Rojhilata Navîn û astengiyên li pêşiya aştiyê nirxand.

 

'Kurd xwedî helwestek in ku çarenûsa Rojhilata Navîn diyar dike'

 

Berîvan Zatsan diyar kir ku astengiyên li pêşiya "Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk" û nêzîkatiya dewletê ji bo aştiya Rojhilata Navîn girîng in û got, "Pêvajoya ku ji hêla Birêz Abdullah Ocalan ve hatiye destpêkirin, bi taybetî ji bo gelê me, lê di heman demê de ji bo gelên Rojhilata Navîn jî bûye çavkaniyek mezin a hêviyê. Niha, çavên cîhanê bi tevahî li vir in. Qonaxa ku pêvajo dê ber bi wê ve biçe, di rastiyê de pêvajoyek e ku çarenûsa Rojhilata Navîn diyar dike. Divê her kes ji vê yekê haydar be û ciddî bigire. Mixabin, niha di pêvajoyê de bêçalakî heye. Divê dewlet gavên berbiçav bavêje û bi lezgînî rêziknameyên qanûnî derxîne. Lê mixabin, dewlet ji cidiyeta vê mijarê pir haydar nîne; planên wan ên cûda û ramanên wan ên cûda hene, ji ber vê yekê wan pêvajo asteng kiriye. Di demên dawî de bi Birêz Ocalan re hevdîtin çênebûne. Ev rewş ji bo pêvajoyê pir krîtîk e. Hesasiyeta gelê me ew e ku bi rêberê xwe re hevdîtinê bike, ji Birêz Ocalan agahiyan werbigire û herikîna agahdariyê misoger bike. Çareseriya şerê li Rojhilata Navîn jî ji vê derbas dibe. Kurd. xwedî statuyeke ku çarenûsa Rojhilata Navîn diyar bikin e."

 

'Çareserî Perspektîfa ku Abdullah Öcalan Pêşkêş Dike ye'

 

Brîvan Zatsan, bal kişand ser girîngiya perspektîfên aştiyê yên ku di bersiva nakokiyên herêmî de têne pêşkêşkirin, li dijî retorîka cudakariyê ya zêdebûyî bertek nîşan da. Berîvan Zatsan  got, "Rewşa li rojhilatê Kurdistanê eşkere ye. Rê û cewhera şer ne diyar e. Perspektîfa ku dikare vî şerî bidawîbike û çareser bike dîsa perspektîfa ku Birêz Abdullah Ocalan pêşkêş dike ye. Lê mixabin, dema ku em lê dinêrin, polarîzasyon di demên dawî de, nemaze di warê siyasî de, pir berbiçav e. Nijadperestî, faşîzm û zimanekî polarîzasyonê tê bikar anîn. Ev hem bandorê li ser dawiya demarên gelê me dike û hem jî zirarê dide pêvajoya heyî. Di vê mijarê de hestiyariyek bêtir hewce ye. Bi taybetî hestiyariya ciwanan gihîştiye qonaxek krîtîk. Ji ber ku, bi taybetî di demên dawî de, retorîka nijadperest a zêdebûyî ya piştî ragihandina şampiyoniya Amedsporê bandorê li pêvajoyê jî dike. Hesasiyet, raman û helwestên ciwanan bi taybetî diyarker in. Pêdivî ye ku di pêvajoyên wiha de hestiyartir bin, ji ber ku pêvajo nazik e." 

 

'Divê gavên berbiçav bi lez û bez werin avêtin'

 

Berîvan Zatsan diyar kir ku divê ezmûnên pêvajoyên aştiyê yên berê neyên jibîrkirin û banga berpirsiyariya civakî kir. Berîvan Zatsan di berdewamiyê de wiha got, "Bûyerên sala 2013'an ji bîra me neçûne. Êş, windahî û bajarên wêrankirî yên ku ji têkçûna vê pêvajoyê çêbûn, nehatine jibîrkirin. Divê gavên berbiçav di zûtirîn demê de werin avêtin da ku rewşek wisa careke din çênebe. Dema ku em li mijara jinan dinêrin, qonaxa ku em gihîştine pir krîtîk û pir girîng e. Her roj komkujiyên nû çêdibin. Ev yek ewqas normal bûye ku êdî bertek jî tune ne. Divê ev refleks hem di warê siyasî û hem jî di warê civakî de werin xurtkirin. Dîsa, perspektîfên Birêz Ocalan dê di vî warî de rêberiya me bikin. Birêz Ocalan perspektîfek konfederalîzma demokratîk pêşkêşî me kiriye. Di vê navberê de, hem mijara jinan û hem jî pirsgirêkên ekolojîk û jîngehê hemû bi berfirehî ji me re têne pêşkêşkirin. Erka me ew e ku em wê bi cîh bînin, bixin pratîkê. Em di qonaxekê de ne ku perspektîfek li pêşiya me heye û tu pirsgirêk an astengiyek ji bo pêkanîna wê tune ye. Berpirsiyariya me ye ku em erkên xwe ji bo serkeftina pêvajoyê bi cîh bînin. Divê em ji vê yekê haydar bin, divê em giraniya wê bizanibin ku pêdiviyek e."

 

'Em nêzî derfeteke dîrokî ne'

 

Berîvan Zatsan bal kişand ser rola pêşeng a ku dayik, jin û ciwan di lêgerîna aştiya civakî de digirin ser milên xwe û bangeke lezgîn ji bo aştiyê kir. Berîvan Zatsan got, "Di vê pêvajoyê de, dayikên me piştgiriya herî mezin didin. Dayikên Aştiyê, Dayikên Şemiyê û dayikên me yên ku hezkiriyên wan jiyana xwe ji dest dane piştgir û pêşengên herî mezin ên vê pêvajoyê ne. Ew jî yên ku barê herî mezin hildigirin in. Divê em guh bidin bangên dayikên xwe. Ji ber ku di vê dema dawî de, em bi berdewamî ji dayikên xwe bangên aştiyê dibihîzin, nemaze derbarê vê mijarê de. Ji bo piştgiriya wan û pêkanîna daxwazên wan, divê em bi dil û can bixebitin, nemaze jin û ciwan divê pir bixebitin. Ji ber ku niha, jin û ciwan ew in ku em wekî pêşeroj dibînin. Ji bo ku pêşerojek saxlem, pêşerojek azad were avakirin, divê em ciwan bi dijwarî hewl bidin, pêvajoyê bixwînin, binirxînin û analîz bikin, hay ji wê hebin û hişmendiyê biafirînin. Destpêkirina şer pir hêsan e, lê gihîştina aştiyê pir, pir dijwar e. Derfetek dîrokî heye, em nêzî derfetek dîrokî ne. Divê em vê derfetê baş bi kar bînin. Vê carê, an aştî an jî tunekirina tevahî dê hebe. Ev ne tenê ji bo gelê Kurd, lê ji bo kesî dê wisa be û ji bo gelên Rojhilata Navîn jî."