İSTANBUL - Cumartesi Anneleri, eylemlerinin 1129’uncu haftasında gözaltında kaybedilen Bekir Demir’in dosyasını gündeme getirerek, zamanaşımı kararlarıyla hakikatin üzerinin örtülemeyeceğini vurguladı. Aile, etkili soruşturma yürütülmesi ve sorumluların yargılanması çağrısında bulundu.

 

Cumartesi Anneleri, gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetini öğrenmek ve faillerin yargılanmasını sağlamak amacıyla İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde bulunan Galatasaray Meydanı’nda bir araya geldi. Eylemin 1129’uncu haftasında, 33 yıl önce kaybedilen Bekir Demir’in dosyası gündeme getirildi. Basın açıklamasını İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Gözaltında Kayıplar Komisyonu üyesi Zeynep Yıldız okudu.

 

Askeri helikoptere bindirilerek götürüldü

 

Bekir Demir’in Êlihli olduğunu ve Adana’da otogarda taksicilik yaparak ailesinin geçimini sağladığını aktaran Zeynep Yıldız, Demir’in çalışma arkadaşı S.T.’nin daveti üzerine eşi ve bir buçuk yaşındaki çocuğuyla birlikte Amed’in Pasûr (Kulp) ilçesine bağlı Alacakepir köyünün Badı Mezrası’na gittiğini belirtti. Ailenin ziyaret amacının kışlık yiyeceklerden bal ve ceviz satın almak olduğunu ifade eden Zeynep Yıldız, bölgede General Yavuz Ertürk komutasındaki Bolu Tugayı’nın yoğun askeri operasyonlar yürüttüğünü hatırlattı. Zeynep Yıldız, “Ziyaretlerinin ikinci günü, 13 Ekim 1993 tarihinde askerler Badı Mezrası’na da operasyon düzenledi. Mezrada bulunan yaklaşık 30 kişi köy meydanında toplandı. Kimlikleri alındı. Bekir Demir’e köyün yerleşik insanı olmadığı söylendi. Ardından ‘Komutan istiyor’ denilerek askeri helikoptere bindirildi ve götürüldü. Bekir Demir’in askerler tarafından götürülmesine eşi ve köylüler tanık oldu. Ancak o günden sonra kendisinden bir daha haber alınamadı” dedi.

 

Ailesinin Bekir Demir’in akıbetini öğrenmek için valiliğe, jandarmaya ve savcılıklara başvurduğunu belirten Zeynep Yıldız, başvuruların delil bulunmadığı gerekçesiyle işleme alınmadığını dile getirdi.

 

‘Zamanaşımı gerekçesi’

 

Bekir Demir’in ailesinin 1995 ve 2002 yıllarında savcılığa yeniden dilekçeler verdiğini aktaran Zeynep Yıldız, bu başvurulara verilen yanıtlarda, Bekir Demir’in kaybedildiği dönemde bölgede herhangi bir askeri operasyon yapılmadığının öne sürüldüğünü söyledi. Ancak daha sonra Bolu 2’nci Komando Tugayı tarafından bölgede operasyon gerçekleştirildiğinin resmi belgelerle ortaya çıktığını belirten Zeynep Yıldız, “Oysa Bekir Demir’in askerler tarafından götürüldüğüne tanık olan çok sayıda kişi vardı. Üstelik daha sonra, kaybedildiği dönemde bölgede Bolu 2’nci Komando Tugayı tarafından askeri operasyon yapıldığı resmi belgelerle açığa çıktı” dedi.

 

Tanıkların ayrıntılı ifadelerine rağmen Kulp Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 3 Kasım 2014 tarihinde zamanaşımı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiğini hatırlatan Zeynep Yıldız, ailenin itirazının da Diyarbakır 3’üncü Sulh Ceza Hâkimliği tarafından 5 Mart 2015 tarihinde reddedildiğini belirtti.

 

‘Arşivin bulunduğu binanın su altında kaldığı’ iddia edildi

 

Dosyada askeri arşivlerle ilgili yaşanan gelişmeye de dikkat çeken Zeynep Yıldız, askeri savcılığın 6 Kasım 2011 tarihinde Bolu 2’nci Komando Tugayı Komutanlığı’ndan Alacakepir köyü ve çevresindeki operasyonda görev alan rütbeli personelin kimlik bilgilerini istediğini aktardı. Ancak tugay komutanlığının bu bilgileri paylaşmadığını belirten Zeynep Yıldız, “Arşivin bulunduğu binanın su altında kaldığı ve arşiv kayıtlarına ulaşılamadığı iddia edildi. Böylece operasyonda görev alan rütbeli personelin kimlikleri açığa kavuşturulmadı” ifadelerini kullandı.

 

‘33 yıllık adalet arayışının karşılığı zamanaşımı olamaz’

 

Ailenin başvurularından sonuç alamaması üzerine avukatları aracılığıyla Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurduğunu kaydeden Zeynep Yıldız, AYM’nin 7 Şubat 2015 tarihinde yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasını süre aşımı gerekçesiyle kabul edilemez bulduğunu söyledi. Bunun üzerine ailenin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvurduğunu belirten Zeynep Yıldız, aradan geçen 33 yıla rağmen Bekir Demir’in akıbetinin hâlâ bilinmediğini vurguladı.

 

Dosyada hakikate ulaşılmasının mümkün olduğunu ifade eden Zeynep Yıldız, “Oysa tanıkların anlatımları etkili biçimde araştırılmış olsaydı, operasyon kayıtlarının ve askeri belgelerin üzerine gidilseydi, bu dosyada hakikate ulaşmak mümkün olabilirdi. Bekir Demir’in ailesinin 33 yıldır süren adalet arayışının karşılığı, zamanaşımı kararları ve kayıp arşiv açıklamaları olamaz” dedi.

 

Yetkililere seslenen Zeynep Yıldız, Bekir Demir dosyasının zamanaşımı gerekçesiyle kapatılamayacağını dile getirerek, zorla kaybetme suçuna ilişkin uluslararası hukuk yükümlülükleri gözetilerek etkili soruşturma ve kovuşturma yürütülmesi gerektiğini belirtti.

 

‘Bir devlet, kendi güvenlik güçlerinin kim olduğunu nasıl bilemez?’

 

Açıklamada, Bekir Demir’in oğlu Osman Demir’in gönderdiği mektup da İHD üyesi Nazım Dikbaş tarafından okundu. Babası gözaltına alındığında 6 yaşında olduğunu ve dört kardeşin en büyüğü olduğunu belirten Osman Demir, çocuk yaşta yaşananları anlayamadığını ancak babasının yokluğunu büyüdükçe daha ağır hissettiğini ifade etti.

 

Osman Demir, “Aradan geçen 33 yıla rağmen tüm aile fertleri olarak beklemeye devam edeceğiz. Dosya yıllarca masadan masaya gitti. O masaların arasında bir ailenin ömrü geçti. Otuz yılı aşkın süredir hiçbir mahkeme, ‘Bekir Demir nerede?’ sorusunun cevabını esastan veremedi” dedi.

 

Babasının devletin güvenlik güçleri tarafından götürüldüğünü ve o günden sonra kendisinden haber alınamadığını hatırlatan Osman Demir, “Bir insan nasıl olur da bir devletin koruması altındayken, devletin güvenlik güçleri tarafından kaybedilebilir? Ve bir devlet, kendi güvenlik güçlerinin kim olduğunu nasıl bilemez?” diye sordu.

 

‘Arşivlerinizi açın, tanıkları yeniden dinleyin’

 

Yetkili makamlara seslenen Osman Demir, Adalet Bakanlığı ve savcılıklara dosyanın yeniden açılması çağrısında bulundu. Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve askeri savcılığa da çağrıda bulunan Osman Demir, “1993’te o bölgede görev yapan birlikleri, komutanları, o binbaşıyı kayıtlarınızdan çıkarın. Arşivlerinizi açın. Babamıza ne olduğunu, kimlerin onu aldığını, nereye götürüldüğünü bilmek istiyoruz. Sorumluların hukuk önünde hesap vermesini istiyoruz. Bu bizim en temel insani hakkımızdır” dedi.

 

Devletin adalet anlayışının hesap verebilirlikle ölçüleceğini vurgulayan Osman Demir, mektubunu şu sözlerle sonlandırdı: “Bir devletin adalet anlayışı, gücünü gösterdiği yerde değil, hesap verdiği yerde ölçülür. Bu dosyada devletin samimiyeti sözlerle değil, davranışlarla ölçülecek.”

 

Eylem, Galatasaray Meydanı’na karanfiller bırakılmasının ardından sona erdi.