Ayşegül Doğan: Barış ve demokrasi birbirinden ayrılamaz

  • 13:03 19 Kasım 2026
  • Siyaset
ANKARA- DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan, YENİ Parti’nin İzleme Komisyonu’na katılmama kararına değinerek, demokratikleşme taleplerinin sürece mesafe koymanın gerekçesi haline getirilmemesi gerektiğini söyledi. Ayşegül Doğan, “Barış ve demokrasi birbirinden ayrılamaz” dedi. 
 
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Sözcüsü Ayşegül Doğan, genel merkezlerinde Barış ve Demokratik Toplum Süreci ve güncel gelişmelere ilişkin basın toplantısı düzenledi.
 
‘Kritik durumda olan hasta tutsakların listesi var’
 
Konuşmasına hasta tutsaklar için Adalet Bakanlığı önünde başlatılan eyleme değinerek başlayan Ayşegül Doğan, “Aileler, milyonlarca insan hapishane yolu gözlüyor. Bir de bunların ağır hasta durumda olanlarını düşününüz lütfen. Ölüm ve yaşam sınırında yaşamak zorunda kalanların elimde upuzun bir liste var. Tek tek isim isim burada onlarca kritik durumda ağır hasta mahpusun halini anlatabilirim. Buna neden özellikle bugün yeniden dikkat çekiyoruz. Bir ülkede Adalet Bakanlığı önünde insanlar artık çocuklarının son günlerini yanlarında geçirmeleri için nöbet tutuyorlar, oturma eylemi var. Süresiz bir şekilde de devam edecek. Her gün 14:00-16:00 arası aileler, hak savunucuları, milletvekilleri, bu durumdan endişe duyanlar Bakanlık önünde ‘çocuklarımız artık ölmesin hapishanelerden cenaze çıkmasın’ diye nöbet tutmak, oturma eylemi yapmak ve yalnızca Bakanlığa değil, yetkililere değil, tüm Türkiye’ye seslerini duyurmaya çalışıyorlar” dedi.
 
‘Hayat kurtarmamayı tercih etmek siyasaldır’
 
Bu listeden bazı isimleri ve hastalıkları örnek veren Ayşegül Doğan, “Tiroid kanseri, ağır kalp hastası, parkinson hastası, 4’üncü evre kanser hastası, beyninin yüzde 90’ına metastas yapmış kanser hastası, kalp yetmezliği, beyin tıkanıklığı, psikiyatrist rahatsızlıkları bulunan hastalar, iki bacağı ampute olanlar, engelliler, göz tümörü nedeniyle gözlerini kullanamayanlar. Şimdi böyle bir tablo var karşımızda. Bu hastalar ne tedavi ediliyor, ne tahliye ediliyor, ne de aileleriyle son günlerini geçirmelerine olanak sağlanıyor. Yıllardır bu konuyu gündeme alıyoruz ve diyoruz ki ağır hasta tutsaklar cezaevinde kalamaz vaziyette olanlara yapılması gerekeni yapın. Bu sesi duyun. Tedavileri önündeki engeller kaldırılsın. İnsanlar hapishanelerde ölüme terk edilmesin. Bir ağır hasta mahpus Tuncer Sağlam hayatını kaybetti. Serbest bırakılması için gerekli başvurular yapılmıştı. İnfazının ertelenmesi talep edilmişti. Ancak savcılık lütfedip bu başvurulara cevap da iyi vermedi. Geriye ne kaldı? Tuncer Sağlam artık ne yazık ki aramızda değil. Acı kaldı. O yüzden çok öfkeliyiz. Bir insanın hayatını kurtarabilecekken kurtarmamayı tercih etmek bir siyasal tercihtir” diye konuştu.
 
Ayşegül Doğan konuşmasını şöyle sürdürdü:  
 
“Zaten mahpuslar hapishanelerde insanca muamele görmüyor. Çoğu sunulan tedavi imkanlarından yararlanmak dahi istemiyor. Çünkü ring aracına bindirilmekten mahkum koğuşuna tedavi aşamasına kadar her anı bir işkenceye dönüşüyor. Bunu da yıllardır söylüyoruz. Bu konuda da gerekli duyarlılık oluşmuyor. Bu konuda da yetkililer sorumluluk taşımaktan kaçınıyorlar. Her bir şeyin hapishanede ayrı ayrı eziyete dönüşmesine rağmen örnek vereyim Kayseri Bünyan Kadın Kapalı Hapishanesi'nde tutulan Evin Zapsu 4’ncü evre kanser ve başka çok ciddi rahatsızlıkları var. Yine Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'nde tutulan kronik lösemi tanısı konulan Newroz Bozkurt'un sağlık durumu çok ağır. Hastanede tedavi görüyor şimdi. Dünkü oturma eyleminde Newroz Bozkurt'un annesi, ‘Devlet bunların hesabını biz annelere verebilir mi’ diye soruyor. Artık zulüm değil. Hak hukuk istiyoruz diyor. Bir annenin çocuğu için Adalet Bakanlığı önünde bir oturma yapıyor olması, annelerin buradan ses duyurmaya çalışıyor olması kendi başına bu ülkedeki adalet sorunu ve bunun fotoğrafı buna daha ne kadar sessiz kalacaksınız? Sultan Bozkurt'un sözlerinde yalnızca bir isyan yok, yalnızca duruma bir tepki yok, yılların biriktirdiği bir acı var, öfke var, kırgınlık var ve Sultan Bozkurt'un sesi tekil bir ses değil yüzbinlerce, milyonlarca insanın sesi. Bu sesi duyun artık. 
 
Vazgeçin bundan!
 
Her güne yeni bir operasyonda uyanıyor. Hakkari Belediyesi Eş Başkanımız, yerine kayyım atandı. Biliyorsunuz 31 Mart yerel seçimlerinden hemen sonra atanan ilk kayyım Hakkari'ye atandı. Ve ne oldu? Sıddık Akış yalnızca belediye başkanı seçildiği için üstelik gözaltında tutulduğu süre boyunca kendisine hakkındaki dosyayla ilgili hiçbir soru yöneltilmedi. O günlerde de bunu söylemiştik. 19 yıl, 6 ay hapis cezası verilmişti. İstinaf tarafından onandı bu ceza. Türkiye'de demokratik siyasetin, basın özgürlüğünün ve hukuk güvenliğinin giderek daha ağır bir baskı altında olduğu hissini yaratmak için her şey yapılıyor. Kürt siyasetçilere dönük de operasyon düzenlendi. Diyarbakır'da başladı, birçok kentte devam etti. Ankara'da TEM'de tutulan PSK Genel Başkanı Bayram Bozyel ve yine genel başkan yardımcısını ziyaret ettiler ve bu konuda biz de gerekli temaslarda bulunduk. Ancak bu izah edilemez bir durum. Kürt siyasetçilere dönük gözaltı, baskı, operasyon uygulamaları niye devam ediyor? Hani demokratik siyaset alanı açılacaktı ya da Kürt siyasi partilerinin bir ittifak kurmasından veya yan yana gelmesinden ya da örgütlenme haklarını kullanmalarından kim niye endişe duyuyor diye sormayalım mı? TELE 1, Halk TV, Sözcü, Mezopotamya Ajansı, Jin TV, T24. Bu liste uzun. Sosyal medya kullanıcılarını da eklersek kayyım dalgası bitmiyor. Yayın erişim yasağı bitmiyor. Demokratik bir ortamda demokratik bir biçimde düşünce ve ifade özgürlüğünü kullanmak isteyen insanlara karşı böyle ağır müdahaleler demokrasiyle bağdaşmaz. İzmir'de Çağdaş Hukukçular Derneği üyesi avukatlar gözaltına alındı. Bu da demokratik siyaset ve hukuk alanının daraltıldığının göstergesi. Yapmayın. Vazgeçin bundan. Kök nedenleri çözeceğiz ya bu süreçte. İşte kök nedenlerden biri de dil meselesi. 
 
Siyasi yasaklarının hiçbir biçimini kabul etmiyoruz 
 
Siyasi yasaklar da bitmiyor. Hangi biçime olursa olsun siyasi yasaklara karşıyız biz. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı milyonlarca insanın oyuyla seçildi. Şu anda bir siyasi partinin cumhurbaşkanı adayı. Lekelenmeme hakkı herkes için korunmalıdır. Kime uygulanırsa uygulansın, Hiçbir biçimini kabul etmiyoruz. Dün Ekrem İmamoğlu ve diğer partililer hakkında verilen siyasi yasak kararı da amasız, fakatsız, hukuksuz, haksız, siyasi bir karardır. Toplum da böyle düşünüyor. Aksini ispatlayabilen, buyursun gelsin gidin sokakta sorun. İnsanlar böyle düşünüyorlar. Tüm bu haksız hukuksuz uygulamaların siyaseten yapıldığını düşünüyorlar. Siyasi rekabet yerine cezalandırma yönteminin tercih edildiğini düşünüyorlar. Haksızlar mı? 
 
Hiç kimse bu süreci siyasi ranta çevirme hevesinde olmamalı
 
Bir başka önemli konu tabii biliyorsunuz İzleme Komisyonu meselesi. Dedik ki İzleme Komisyonu kurulmalı. Bu kuruluş çalışmaları hızlandırılmalı ve çok hızlı bir şekilde de yol haritasını, usul ve esaslarını, nasıl çalışacağını, bunların hangi ilkeler etrafında siyasi partilerin buluşacağını da kamuoyuyla ve siyasi partilerle paylaşılmalı. Meclis Başkanı Sayın Kurtulmuş bir siyasi tura çıktı. Partilerle görüştü. Önerilerini topladı. Biraz önce de bir açıklama yaptı bu konuya ilişkin. Hala bir takvim belirlenmiş değil. Sayın Kurtulmuş'tan anladığımız kadarıyla. Hazırlıklar son aşamada dedi. Kuruluş çalışmalarının tamamlanmak üzere olduğunu söyledi. Biz buradan yine kendisine seslenmek isteriz. Önümüzdeki günlerde kurulacak gibi belirsiz cümleler yerine bir takvim açıklanmış olmalıydı. Kuruluş çalışmalarının tamamlanması için ne bekleniyor?  Çünkü bunu zamana yaymanın riskler yaratacağını da söyledik. İzleme komisyonu yine Sayın Kurtulmuş'tan alıntı yapmak istiyorum. Diyor ki: ‘Bu süreci siyasi ranta çevirmemek gerekiyor. Hiçbir siyasi partinin meselesi ya da gündelik siyasetin meselesi olmamalı’ diyor. Bu konuda kendisine olduğu gibi katılıyoruz. İktidarıyla, muhalefetiyle. Hiç kimse ama hiç kimse Barış ve Demokratik Toplum Sürecini bir siyasi ranta dönüştürme hevesine kapılmamalıdır.  Yasama ve yürütme arasında bir koordinasyon oluşturacağını söylüyor. Kurulu işaret ediyor. Geciktikçe yasama ile yürütme arasındaki koordinasyon da gecikiyor. 
 
Barış mı demokrasi mi diye bir ikilem söz konusu değil
 
Komisyonunda siyasi partilerin temsiliyeti bizim açımızdan olmazsa olmaz, vazgeçilmez. Kapsayıcılığının çok önemli olduğunu hep söyledik ve özellikle de eleştirileri, önerileri olanların süreçte yer almasının yalnızca komisyonla da sınırlı değil bu söylediğimiz. Dün Yeni Parti’nin açıklaması ve Genel Başkan Sayın Özgür Özel’in izleme komisyonuna üye vermeme yönündeki kararını duyurması üzerine tabi ki en çok konuşulan konulardan biri bu oldu. Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin başarıya ulaşması ancak somut ve güven tesis edici demokratikleşme adımlarının atılmasıyla mümkündür. Bu, bizim için tartışmaya açık bir konu dahi değildir. Amaçlarımızdan en önemlisi ve barış mı demokrasi mi diye bir ikilem partimiz açısından söz konusu değil. Bunun birbirinden ayrılmaz bir bütün olduğunu biliyoruz. O yüzden eşzamanlı her ikisi için de mücadele yürütmek gerektiğini düşünüyoruz. 
 
Karşı karşıya getirilebilecek konular değil. Herhangi bir muğlaklığa ertelemeye ya da seçici bir yaklaşıma da yer olmamalı bu konuda. Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in dile getirdiği eleştiriler sürecin demokratik zeminini zayıflatma riski taşıyor. O yüzden biz bu açıklamaları demokratik zemini zayıflatma riskini taşıyan bir tutum olarak değerlendiriyoruz. Demokratikleşme taleplerini gündeme getirmek doğru ki bunu fazlasıyla gündeme getiren ve bu konuda da çok büyük bir mücadele veren siyasal geleneği temsil ediyoruz. Bu doğru ve gerekli. Ancak bunu sürece karşı bir kuşku ya da mesafe üretme aracına dönüştürmek barışın aciliyetine ilişkin oluşmuş toplumsal iradeyi zayıflatır. 
 
Barış ve demokratikleşme bütünlüklü ele alınmalı 
 
Yine barış ve demokratikleşmenin bir arada geciktirilmeden ve bütünlüklü bir biçimde ele alınması gerektiği konusunda da hemfikiriz. Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun raporuna dair eleştirileri de biz en başından beri söylüyoruz. Ancak bunları ifade etmekle de yetinmiyoruz.  Bunun için mücadeleyi daha güçlü bir biçimde yükseltmeye çalışıyoruz. Bugün bu ortak iradeyi güçlendirmek yerine iktidarla aralarındaki mesafeyi koruma kaygısıyla hareket eden bazı siyasi çevreler olduğunu biliyorsunuz. Ve süreci bu nedenle şartlı bir biçimde ele alanlar olduğunu da biliyorsunuz. Bunun da sürecin önündeki en büyük engellerden biri şeklinde değerlendirildiğini ve çoğu zamanda bir engele dönüştüğünü biliyoruz. Demokratikleşme taleplerini ortaklaştırmak yerine bu talepleri sürecin yavaşlatılmasına gerekçe yapmak ne barışa ne de toplumun demokratikleşme beklentisine fayda sağlar. Biz tüm siyasi partilerin yapıcı katkısını önemsiyoruz. 
 
Hukuksuzluk, haksızlık ve siyasi yasak nedir gayet iyi biliyoruz
 
Bu bağlamda tabii şunu da ifade etmek gerekir. Yeni Parti’nin ve Sayın Özgür Özel'in bugüne kadar üstlendiği yapıcı rolü önemsediğimizi yine defaatle paylaştık. Bundan sonra da Barış ve demokratik çözüm sürecinde yapıcı bir rol üstleneceklerini de düşünüyoruz. Buna inanmak istiyoruz. Bunun yolu süreci uzakla süreci tartıştıracak zayıflatacak, tutumlardan uzak durmak, bundan uzaklaşmak, demokratikleşmenin ertelenemezliğini ve gerekliliğinin altını çizmek, bunun için de net bir siyasal iradeyi ortaya koymaktan geçer.
 
Takdir edersiniz ki bizim yıllardır yaşadığımız, onlarca yıldır yaşadığımız çeşitli isimlerle 90'lı yıllardan bugüne ve çok iyi bildiğimiz kayyım atamalarından tutuklama gözaltı ve antidemokratik bütün bu uygulamalara ve bizim karşı karşıya kaldığımız pek çok hukuksuzlukla şu anda Yeni Parti karşı karşıya. Bundan da şöyle bir sonuç çıkarılmasın. Bizim partimizin belediyelerine atanmış kayyımlar yerli yerinde duruyor. Hiç kimse görevine iade edilmedi. Hiç kimse bugün halkın verdiği koltuklarda oturuyor değil. Orada bir irade gaspı var ve oralarda kayyumlar oturuyor. Tutuklamalara gelince pek çok üyemiz hala hapiste. Önceki dönem eş genel başkanlarımız hapiste. MYK üyelerimiz hapiste. Seçilmiş belediye eşbaşkanlarımız hapiste, sürgünde. Pek çok yoldaşımız ya içeride ya dışarıda sürgün halde. Biz hukuksuzluklardan kurtulmadık, kayyımlar kalkmadı, arkadaşlarımız serbest bırakılmadı. Hukuksuzluk, haksızlık, siyasi yasak nedir? Gayet iyi biliyoruz. Tam da buna karşı mücadele ediyoruz. Ve buna karşı mücadele etmek için de daha çok örgütlenmemiz gerektiğini söylüyoruz. Daha çok yan yana gelmemiz gerektiğini söylüyoruz.
 
Savaşı durdurmak masada herkesin olmasını gerektirir
 
Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu çalışmalarında İmralı'ya gidecek heyete üye vermeme. Çerçeve yasa konusunda çıkan hayır oylarıyla yaşanan kırılma, şimdi de izleme komisyonunda yer almama kararı şöyle görünüyor. Aman süreç yanlısıymışız gibi görünmeyelim kararı. Bu iyi bir görüntü değil. Çünkü süreç barış ve demokratikleşme süreci. Ve hepimizin ortak talebi Türkiye'de barışın sağlanması, demokratikleşmenin herkes için eşit bir şekilde hukukun işlediği bir şekilde hayata geçebilmesi. Mücadelemiz de bunun için. Bu karar Kürt halkıyla bu kararı alanları ne yazık ki uzaklaştırma riski taşıyor. Biz bu yargıyı bugünden yapmak durumundayız. Mesele birtakım aritmetiklere hapsedilerek tartışılmamalı. Bunların üzerinde tutulması gereken ve bazı tuzakları da ön görmesi gereken bir süreçten geçiyoruz. 50 yıldır süren bu savaşı durdurmak masada herkesin olmasını gerektirir. Herkesin olmasını talep ediyoruz. En başta ana muhalefetin olması gerekir. Aksi takdirde siyasetsizlik olarak okunur. Aksi takdirde Kürt meselesinin çözümüne ve Türkiye'de demokratikleşmeye dair çözüm öneriniz ve yeni bir siyasetiniz yokmuş gibi okunur. O yüzden beklenti kuşkuları ve mesafeleri arttırmak değil, Türkiye'nin demokratikleşebilmesi ve barışını kurabilmesi için hepimizin bu masada yer alması, ortak mücadele alanında buluşmasıdır.
 
Barış ve Siyasallaşma Kurulu’nun da İmralı’ya gidebilmesini bekliyoruz 
 
Barış ve Siyasallaşma Kurulunda kimlerin yer alacağı, kaç üyeden oluşacağı henüz belli değil. Böyle bir tartışma var ama tam netleşmediği için bunu henüz kamuoyuyla netleşmeyen bir bilgiyi paylaşamıyoruz. İçinde siyasiler de yer alabilir. Bu önümüzdeki günlerde belirlenecek. Bir an önce önümüzdeki günlerde çalışmaya başlamasını ve kurulun da İmralı Adası'na gidebilmesini bekliyoruz. Bu yalnızca bir temenni değil. Bu planlamanın bir an önce hazırlık çalışmalarının tamamlanmasının ifadesi. Bu kurulda Sayın Öcalan'ın da tabii koordinatör olarak yer alması gerekiyor. Barış ve Siyasallaşma Kurulu Koordinatörü olarak. Çünkü bu siyasallaşma meselesi, Barış ve Siyasallaşma’nın koordinasyonunu sağlayacak en önemli isimlerden biri.”