NAVENDA NÛÇEYAN - Ji hêla Talîbanê ve li Heratê li ser mamosteyên jin qedexeyên nû tên ferz kirin. Mamosteyan ragihand ku ji hêla rêveberiyên Talîbanê ve bikaranîna telefonên jîr li dibistanê hatine qedexe kirin.

 

Gelek mamosteyên jin ên ku li Herat, Afganistanê dixebitin, diyar kirin ku rayedarên Talîbanê karanîna telefonên jîr li dibistanan qedexe kirine. Tê gotin ku ev biryar, ku bi devkî hatiye ragihandin, dê ji hefteya bê ve were bicîhanîn. Ev yek fikaran çêdike ku ew ê gihîştina jinan a amûrên perwerde û ragihandinê bêtir sînordar bike.

 

Tu belgeyek fermî nîne

 

Li gorî mamosteyên jin, rayedarên Talîbanê ji perwerdekarên li dibistanan re talîmat dane ku telefonên jîr bikar neynin. Sê mamosteyên ku li dibistanên dewletê yên li Heratê dixebitin piştrast kirin ku ew ji qedexeyê agahdar bûne. Lêbelê, hîna tu belgeyek fermî an talîmatek nivîskî der barê çarçoveya qedexeyê de nehatiye weşandin.

 

Ev biryar piştî wê yekê hat ku serokê Talîbanê Hibatullah Akhundzada vê dawiyê qedexekirina karanîna telefonên desta ji bo hem endamên Talîbanê û hem jî karmendên hikûmetê ragihand.

 

Her çend rejîma Talîbanê qedexeyê bi gotina "pêşîgirtina li karanîna xelet a teknolojiyê û misogerkirina ewlehiyê" rewa dike jî, rexne nîşan didin ku armanca rastîn a van tedbîran kontrolkirina herikîna agahiyan û sînordarkirina ragihandinê ye.

 

Li gorî raporên çapemeniyê, fermana serokê Talîbanê ji aliyê "Daîreya Çavdêrîkirin û Serpereştiya Ferman û Biryaran" a rêxistinê ve ji dadgehên leşkerî yên li heşt herêmên cuda yên welêt re hatiye şandin.

 

Kesên ku li gor qedexeyê tevnegerin wê weke sudar bên hesibandin

 

Di fermanê de tê gotin ku kesên ku bi qedexeyê re tevnagerin dê wekî sûcdar werin hesibandin û dibe ku di dadgehên leşkerî de werin darizandin. Lêbelê, rayedarên Talîbanê agahdariya berfireh li ser kesên ku qedexe girêdide û ew ê çawa were sepandin parve nekirine.

 

Ji dema ku Talîban di sala 2021’an de dîsa desthilatdar bû, gelek sînorkirin li ser mafên jinan di perwerde, kar û jiyana giştî de hatine ferzkirin. Di salên dawî de, qedexeyên nû di derbarê çalakiyên medyayê, parvekirina wêneyan û karanîna amûrên ragihandinê yên dîjîtal de jî hatine bicîhkirin.

 

Hedef girtina mamosteyên jin

 

Tedbîra herî dawî ya ku mamosteyên jin hedef digire, fikaran derxistiye holê ku ew ê çavdêriyê li saziyên perwerdehiyê bêtir zêde bike û gihîştina jinan a agahdariyê bêtir sînordar bike.

 

Parêzvanên mafên jinan û rêxistinên azadiya ramanê hişyar dikin ku pêkanînên weha dikarin bibin sedema dûrxistina jinan ji jiyana civakî, kêmkirina gihîştina çavkaniyên perwerdehiyê û kûrtirkirina zextê li cîhê kar.