İSTANBUL - 2025 yılı İnsan Hakları İhlalleri raporunu açıklayan İHD verilerine göre, 299 kadın katledildi, 471 şüpheli kadın ölümü kayda geçti. Açıklamada, “Kürt meselesi nihai olarak bir demokrasi meselesidir” denildi. 

 

İnsan Hakları Derneği (İHD), 2025 yılı İnsan Hakları İhlalleri raporunu İstanbul Şube binasında düzenlediği basın toplantısıyla açıkladı. “2025 yılı İnsan Hakları İhlalleri Raporu” yazılı pankartın açıldığı toplantıya, İHD Merkez Yürütme Kurulu (MYK) üyelerinin yanı sıra çok sayıda sivil toplum örgütü temsilcisi katıldı. Raporu, İHD Eş Genel Başkanı Cihan Aydın okudu.

 

‘Savaş ve yoksulluk halkları kuşatıyor’

 

İHD Eş Genel Başkanı Oya Ersoy, dünyada ve coğrafyada savaş ve yoksullukla birlikte insan hakları ihlallerinin arttığını belirtti. 2015 sonrası dönemde ihlallerin daha da yoğunlaştığını ifade eden Oya Ersoy, şöyle konuştu: “Gerek dünyada gerek coğrafyamızda insan hakları ihlallerinin ciddi anlamda arttığı bir süreçten geçiyoruz. Tüm dünyada halklar savaş ve yoksullukla kuşatılmış durumda. Devletler, insan hakları rejimi iddiasıyla kurulan mekanizmalardan ve sözleşmelerden uzaklaşmış durumda. Coğrafyamızda da 2015 sonrası, önceki barış sürecinin kesintiye uğramasıyla insan hakları ihlallerinin arttığı bir süreç yaşadık. 21. yüzyılın ilk çeyreğini ciddi ihlallerle geride bıraktık.”

 

‘Kürt meselesi nihai olarak demokrasi meselesidir’

 

İHD Eş Genel Başkanı Cihan Aydın ise müzakere sürecinin yalnızca Kürt meselesine yönelik bir sürecin başlatılmasıyla sınırlı tutulmaması gerektiğini belirterek, demokratikleşmenin sürecin temel güvencelerinden biri olduğunu söyledi. Cihan Aydın, sözlerine söyle devam etti: “Kürt meselesine bir çözüm sürecinin başlayıp başlamaması değildir. Aynı zamanda bu sürecin Türkiye'de daha geniş bir demokratikleşme perspektifiyle desteklenip desteklenmeyeceğidir. İHD'nin 2025 yılı raporu bu noktada önemli bir yapısal gerilime işaret etmektedir. Siyasal çözüm konusuna iyimserlik artarken demokratik hak ve özgürlüklerin kullanım alanı aynı ölçüde genişlememektedir. Bu nedenle sürdürülebilir bir çözüm süreci açısından demokratikleşme ikincil bir unsur olarak değil, TBMM Komisyon Raporu'nun 7’nci bölümünde de belirtildiği üzere sürecin temel kurumsal ve hukuksal güvencelerinden biri olarak görülmelidir. Aksi durumda çözüm arayışı ile otoriterleşme eğiliminin aynı anda ilerlediği paradoksal bir siyasal tablo ortaya çıkmaktadır. Böylesi bir tabloda sürecin kalıcı bir barışa ulaşması mümkün görülmemektedir. Kürt meselesi nihai olarak bir demokrasi meselesidir.”

 

İHD 2025 Raporundaki hak ihlalleri şöyle:

 

“*299 kadın katledildi, 471 şüpheli ölüm kayda geçti.

 

*2 bin 749 kişi yaşamını yitirdi, bin 112 kişi yaralandı.

 

*2 bin 105 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi.

 

*Bin 842 kişi işkence ve kötü muameleye maruz kaldı.

 

*6 bin 719 kişi gözaltına, bin 328 kişi tutuklamaya maruz kaldı.

 

*Bin 888 kişi ev ve işyeri baskınlarına maruz kaldı.

 

*268 gösteriye müdahale edildi; 8 bin 477 kişi gözaltına alındı.

 

*303 gazeteci yargısal tacize maruz kaldı, 42 gazeteci tutuklandı.

 

*En az 489 habere erişim engeli getirildi.

 

*27 belediye başkanı/eşbaşkanı görevden uzaklaştırıldı, 13 belediyeye kayyum atandı.

 

*57 ayrımcı kamu uygulaması tespit edildi; bunların 23’ü Kürt dili ve kimliğini hedef aldı.”