HABER MERKEZİ – Yeni bir araştırma, Antik Roma'da kadınların yalnızca ev işlerinden sorumlu olmadığını, şarap ve zeytinyağı üretimi başta olmak üzere çiftlik ekonomisinin önemli bir bölümünü yönettiğini ortaya koydu.

 

Antik Roma'da kadınların çiftliklerde yalnızca ev işlerini yürüttüğüne ilişkin tarih yazımındaki yaygın kabul, yeni bir araştırmayla tartışmaya açıldı. Araştırma, kadınların şarap ve zeytinyağı üretiminden tarımsal ürünlerin işlenmesine kadar çiftlik ekonomisinin temel unsurlarını yönettiğini ortaya koydu.

 

Journal of Roman Archaeology dergisinde yayımlanan araştırma makalesine göre, Antik Roma metinlerinde çiftlik yöneten kadınlar yüzyıllar boyunca yasalarda, edebi eserlerde ve mezar yazıtlarında yer almasına rağmen, modern tarihçiler tarafından çoğunlukla ev işlerinden ve hane düzeninden sorumlu kişiler olarak değerlendirildi. Ancak araştırma, bu kadınların üretim süreçlerinde belirleyici roller üstlendiğine işaret ediyor.

 

Şarap ve zeytinyağı üretimini yönetiyorlardı

 

Araştırmada, Romalı yazar ve toprak sahibi Lucius Junius Moderatus Columella'nın milattan sonra 1. yüzyılda kaleme aldığı tarım el kitabındaki bilgiler incelendi. Lucius Junius Moderatus Columella, çiftliklerde erkek yöneticiler için "vilicus", kadın yöneticiler için ise "vilica" tanımını kullanıyor.

 

Lucius Junius Moderatus Columella'nın aktardığına göre "vilica", Roma çiftliklerinde şarap ve zeytinyağı üretiminden sorumluydu. Üzümlerin işlenmesi, şarabın mayalanma sürecinin denetlenmesi ve üretimde kullanılan koruyucu ve tatlandırıcı maddelerin eklenmesi gibi görevler kadın yöneticiler tarafından yürütülüyordu. Araştırmada ayrıca kadınların, çiftlik ürünlerinin uzun ömürlü ve kârlı hale getirilmesi amacıyla işlenmesini de yönettiği belirtiliyor. Yenmeyen zeytinlerin zeytinyağına dönüştürülmesi gibi süreçlerin kadın yöneticilerin sorumlulukları arasında yer aldığı ifade ediliyor.

 

Büyük ölçekli üretimi denetliyorlardı

 

Arkeolojik bulgular, Roma malikânelerinde şarap ve zeytinyağı üretiminin büyük ölçeklerde gerçekleştirildiğini gösteriyor. Araştırmaya göre, üretim miktarı yılda 50 bin ila 100 bin litreye ulaşabiliyordu. Bu durum, kadın çiftlik yöneticilerinin yalnızca hane işlerinden değil, ekonomik değeri yüksek üretim süreçlerinden de sorumlu olduğunu ortaya koyuyor. Lucius Junius Moderatus Columella'nın aktardığı bilgiler arasında, şarabın küflenmesini önlemeye yönelik uygulamalar ve üretimin bereketli olması için gerçekleştirilen dini ritüeller de bulunuyor.

 

Ev işleriyle sınırlı değillerdi

 

Araştırmada, Lucius Junius Moderatus Columella'dan yaklaşık 200 yıl önce yaşayan Romalı aristokrat ve toprak sahibi Yaşlı Cato'nun metinlerine de yer veriliyor. Cato, hem kadın hem de erkek çiftlik yöneticilerini bağ ve zeytin çiftliklerinin vazgeçilmez unsurları olarak tanımlıyor.

 

Cato'nun kadın yöneticilere ilişkin anlatımında, kümes hayvanlarının yetiştirilmesi ve mevsimlik ürünlerin işlenmesi gibi üretime ilişkin görevler yer alıyor. Temizlikten söz edilen bölümlerin ise çalışma alanlarının ve üretim yapılarının bakımını kapsadığı belirtiliyor.

 

Araştırma, kadınların çiftlik ekonomisindeki rollerinin ev işleriyle sınırlandırılamayacağını vurguluyor.

 

Mozaikler ve duvar resimleri de kadınların rolünü gösteriyor

 

Araştırmada, Roma dönemine ait mozaikler ve duvar resimleri de kanıt olarak değerlendirildi. Malikânelerde gerçekleştirilen tarımsal faaliyetleri ve dini ritüelleri betimleyen eserlerde, kadınların üretimin bereketi için adaklar sunduğu ve şarap üretiminde çalışan işçileri denetlediği görülüyor.

 

Araştırmacılar, elde edilen verilerin Antik Roma'da kadınların ekonomik üretimdeki yerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu belirtti.

 

Makalede, "Hiçbir 'vilica' bize kendi işini kendi sözleriyle anlatan bir metin bırakmadı. Ancak mevcut kanıtlar dikkatle incelendiğinde, kadınların çiftlik üretiminde önemli roller üstlendikleri görülebilir" ifadelerine yer verildi.