HABER MERKEZİ – Diasporadaki 79 Êzidî kurum ve kuruluşu, Mêrdîn’in Midyad ilçesi ile Êlih’teki Êzidî köylerinde yapılması planlanan GES projelerine karşı yaptığı ortak açıklamada, projelerin mezarlıklar ile kutsal mekanları hedef aldığı ve Êzidîlerin geri dönüşünü engellemeyi amaçladığı belirtildi.

 

Avrupa’dan Avustralya’ya kadar 79 Êzidî kurum ve kuruluşu, Mêrdîn’in Midyad ilçesine bağlı Bacin köyü ile Êlih’in Qubîn bölgesindeki 13 Êzidî köyünde yapılması planlanan Güneş Enerji Santrali (GES) projelerine ilişkin ortak açıklama yayımladı.

 

Açıklamada, Êzidî toplumunun yenilenebilir ve ekolojik enerji projelerini desteklediği ancak bu projelerin tarihsel azınlık haklarına, yaşam alanlarına ve ekolojik hassasiyetlere saygı gösterilerek hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.

 

‘Topraklarımız kutsaldır’

 

Êzidî kurumları, GES projeleri için belirlenen alanların “boş” ya da “değersiz” olmadığını belirterek, “Bu bölgeler yüzlerce yıldır Êzidî halkının toplumsal, kültürel ve ekonomik yaşam merkezidir. GES projelerinin planlandığı alanlar mezarlıklarımız, kutsal mekanlarımız ve hafıza alanlarımızdır. Bölge halkının karar süreçlerine dahil edilmediği bu projeler doğrudan bir müdahaledir” ifadelerini kullandı.

 

‘Geri dönüş süreci tehdit altında’

 

Açıklamada, Êzidî toplumunun baskılar nedeniyle Avrupa’ya göç etmek zorunda kaldığı ve derin travmalar yaşadığı hatırlatılarak, son yıllarda “ataların topraklarına dönüş” yönünde umut ve girişimlerin geliştiğine dikkat çekildi. Köylerin yeniden inşasının toplum açısından yaşamsal önemde olduğu belirtilen açıklamada, GES projelerinin bu geri dönüş sürecini tehdit ettiği kaydedildi.

 

5 maddelik çözüm önerisi

 

Açıklamada ayrıca mera ve tarım alanlarının kaybı, ekolojik tahribat ile dini ve tarihsel alanların zarar görmesine ilişkin kaygılar sıralandı. 

 

Sorunun çözümü için diyalog çağrısı yapılan açıklamada şu öneriler yer aldı:

 

“*GES projeleri kültürel ve tarihsel alanlar yerine altyapısı uygun ya da daha önce tahrip edilmiş bölgelerde kurulmalı.

 

*Tarım alanlarının işgal edilmesi yerine çatı tipi küçük ölçekli güneş enerjisi modelleri teşvik edilmeli.

 

*Agro-fotovoltaik modellerle tarım, hayvancılık ve enerji üretimi birlikte sürdürülmeli.

 

*Midyad ve Êlih’teki Êzidî köyleri kültürel mirasın korunması ve geri dönüşün teşvik edilmesi amacıyla özel olarak korunmalı.

 

*Her projeden önce ekolojik, arkeolojik, tarihsel ve inançsal etkiler bağımsız uzmanlar tarafından incelenmeli.”

 

Açıklamanın sonunda yetkililere, yargı kurumlarına ve uluslararası kuruluşlara “Êzidî köylerine yönelik tarihsel sorumlulukla hareket etme” çağrısı yapıldı.